06.07.2022
06.07.2022

Чым зняць сверб і ацёк пасля ўкусу насякомых. Разбор экспрэс-сродкаў першай дапамогі

logo
Неадкладная дапамога
86 0 32
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Сродкі першай дапамогі пры ўкусах насякомых часцей за ўсё прызначаны для комплекснага рашэння праблемы: зняць сверб, ацёк, у ідэале яшчэ прыбраць і пачырваненне.

Умоўна іх можна падзяліць на дзве вялікія групы: адцягваючыя сродкі (шырокая група з найбольшай разнастайнасцю прэпаратаў) і лячэбныя, эфект якіх абумоўлены дзеяннем лекавага рэчыва. Але прыхільнікаў «чароўнай таблеткі» чакае расчараванне: ні тыя, ні іншыя не забяспечваюць маментальны ваў-эфект.

Першыя — валодаюць мала выяўленым кароткатэрміновым дзеяннем, другія — працуюць не адразу. Акрамя таго, рэакцыя арганізма на раздражняльнікі і таксіны (у тым ліку, на ўкусы насякомых) вельмі варыятыўная. Таму свой суперсродак першай дапамогі давядзецца падбіраць індывідуальна.

Укусы насякомых 1

Але ўсё ж у сезон актыўнасці насякомых лепш пад рукой мець хоць нешта для хуткай дапамогі, чым не мець нічога. Мы паспрабавалі разабрацца, на чым заснавана дзеянне экспрэс-сродкаў пасля ўкусаў насякомых, якія з іх маюць права быць у нашай аптэчцы і ці можна давяраць народным метадам. А дапамагаў нам у гэтым клінічны фармаколаг Алег Кяндзянкоў.

Адцягваць ці лячыць - вось у чым пытанне 

Сродкі дапамогі ад укусаў насякомых

Алег Кяндзянкоў:

— Дзеянне прэпаратаў з адцягваючым эфектам заснавана на тым, што яны раздражняюць рэцэптары скурных пакроваў у месцы нанясення і тым самым перабіваюць або заглушаюць непрыемныя адчуванні ад укусу. Гэта значыць замест свербу, паколванняў, нейкіх балючых адчуванняў чалавек нейкі час будзе адчуваць, напрыклад, лёгкі халадок. Сярод прэпаратаў з адцягваючым дзеяннем найбольш эфектыўныя тыя, у склад якіх уваходзяць спірты і эфірныя алеі (леваментол, камфара, алей гваздзікі, карыцы, эўкаліпта і інш.). Гэта могуць быць пластыры ці бальзамы. Да плюсаў такіх сродкаў можна аднесці і тое, што яны валодаюць цікавым пахам. Напрыклад, знакаміты бальзам «Зорачка» — з разраду тых, якія адцягваюць. Тыя, хто ім хоць раз карыстаўся, напэўна пацвердзяць, што забыць яго пах немагчыма.

Калі глядзець у самую сутнасць, то ўжыванне такіх прэпаратаў разам з тымі, якія адцягваюць эфектам, замяняе працэс чухання, тым самым прадухіляе механічнае ўздзеянне на месца ўкусу і магчымае інфіцыраванне ранкі. Таму адцягваючыя сродкі цалкам могуць разглядацца як першая дапамога пры ўкусе насякомых.

Укусы насякмых 3

Сярод экспрэс-сродкаў таксама ёсць мазі і крэмы, якія маюць дадаткова ў складзе экстрактаў экзатычных і не вельмі раслін, якія (са слоў вытворцы) валодаюць супрацьзудным, супрацьацёкавым і супрацьзапаленчым эфектам. Акрамя таго, ёсць прэпараты, узбагачаныя мікраэлементамі накшталт цынку і срэбра, якія валодаюць антысептычным і супрацьацёкавым дзеяннем. Але паколькі адцягваючыя сродкі не з'яўляюцца лячэбнымі, канцэнтрацыя мікраэлементаў у іх нязначная і часцей за ўсё выступае часткай маркетынгу.

Эксперт:

— Што тычыцца лекавай групы прэпаратаў для першай дапамогі пры ўкусах насякомых, то, як правіла, яны прадстаўлены гарманальнымі або анцігістаміннымі (проціалергічнымі) лекавымі сродкамі. Часцей за ўсё гэта мазі і крэмы на аснове гідракарцізона (напрыклад, гідракарцізонавая мазь), Прэднізалон (напрыклад, Прэднізалонавая мазь), бетаметазона, флуацыналона, хлорапіраміна або дыметэндэна. Як і сродкі, якя адцягваюць эфектам, яны прадаюцца ў аптэках без рэцэпту.

Табледкі ад укусаў

Выбар сродкаў першай дапамогі пасля ўкусу насякомых — з адцягваючым дзеяннем або лячэбным — залежыць ад памеру насякомага і адпаведна аб'ёму пашкоджанняў. Напрыклад, калі гэта проста ўкус камара ці мошкі, месца ўкусу нязначна прыпухла (да паўсантыметра ў дыяметры), пачырванела і свярбіць, тут выдатна падыдзе прэпарат з групы мясцова адцягваючых. Але такія прэпараты нельга выкарыстоўваць у вобласці вачэй, носа, рота. Эфектыўнымі пры малаважных укусах могуць быць і народныя метады, калі пад рукой не апынецца спецыяльнага аптэчнага сродку.

Улічваючы кароткатэрміновы эфект адцягваючых сродкаў, іх можна прымяняць столькі, колькі ў гэтым ёсць неабходнасць. Аднак трэба памятаць, што яны самі па сабе раздражняюць скуру, таму злоўжываць імі ўсё ж не варта.

Калі пасля ўкусу насякомага ачаг прыпухласці і чырвані больш за паўсантыметра, з'явіўся пухір, месца ўкусу нясцерпна свярбіць, з'явілася пякота і боль, магчыма, гаворка ідзе пра алергічную рэакцыю.

Алег Кяндзянкоў:

— У гэтым выпадку я рэкамендаваў бы скарыстацца анцігістамінным або гарманальным сродкам. Часта месца ўкусу пачынае актыўна запаляцца, павялічвацца ў памеры, так як з-за ўведзенага насякомым яду запускаюцца імунныя працэсы, у тым ліку і алергічныя. Каб зменшыць тэмп нарастання пашкоджання, патрэбна менавіта гарманальная мазь. Баяцца гармонаў, якія ўжываюцца мясцова, не варта: у крывацёк яны практычна не ўсмактоўваюцца і дзейнічаюць выключна ў месцы нанясення. Мінусам з'яўляецца абмежаванне працягласці прымянення гарманальных прэпаратаў — не больш за 10 - 14 дзён з-за рызыкі пашкоджання скуры ўжо самім лекавым сродкам.

Што рабіць, калі ўкусіла насякомае. Аказваем дапамогу правільна

Што рабіць, калі вас укусіла насякомае?

Ёсць тры прычыны, па якіх насякомые кусаюць чалавека:

  • каб паесці — камары, гізы, мошкі, кляшчы і іншыя крывасмактальныя;
  • каб адкласці яйкі — аваднікі;
  • у якасці самаабароны — пчолы, восы, шэршні, мурашкі.

Але з якой бы мэтай насякомае не кусала, эфект заўсёды адзін: цэласнасць скурнага покрыва пашкоджваецца, у рану пранікаюць таксіны, часам у месцы ўкусу можа заставацца іншароднае цела (напрыклад, джала). Арганізм на ўварванне рэагуе па-рознаму: ад лёгкага пачырванення і свербу да алергічнай рэакцыі рознай ступені. Чым больш выяўленае месца ўкусу, тым больш бактэрыяльнае абсямененне і вышэй рызыка, акрамя алергічнай рэакцыі, атрымаць яшчэ і інфекцыю.

Таму пры ўкусе насякомага першае правіла, якое нельга ігнараваць, — апрацаваць месца ўкусу антысептыкам. Гэта могуць быць аптэчныя антысептычныя сродкі, у тым ліку спецыяльныя сурвэткі з этанолам. За адсутнасцю такіх падыдзе парфума або любы спіртзмяшчальны напой крэпасцю не меней 40%. Таксама антысептык можна прыгатаваць самастойна. Але, вядома, лепш гэта зрабіць загадзя. Толькі пасля таго як месца ўкусу прадэзінфіцыравана, можна вырабіць бальзам, які адцягвае боль ці лячэбную мазь.

Другое правіла — не ціснуць у месцы ўкусу: калі насякомае ўвяло свой яд, ціск толькі глыбей «уб'е» яго ў навакольныя тканіны і месца ўкусу будзе балець і чухацца мацней.

Трэцяе правіла — не расчэсваць месца ўкусу, таму што гэта павышае рызыку інфіцыравання ранкі.

 Чацвёртае правіла — калі ў ранцы затрымалася джала насякомага або галоўка кляшча пры няўдалым яго выманні, трэба дастаць іншароднае цела з дапамогай папярэдне апрацаванай антысептыкам іголкі, як звычайную стрэмку. Затым месца ўкусу неабходна апрацаваць антысептычным сродкам.

Народныя метады дапамогі пасля ўкусу насякомых

Народныя метады ад укусаў насякмых

Тэма не будзе поўнасцю раскрыта, калі абысці бокам народныя метады першай дапамогі пры ўкусе насякомых, якія нярэдка перадаюцца, як сямейная рэліквія, з пакалення ў пакаленне. Чым толькі не раяць мазаць месца ўкусу, каб супакоіць сверб, зняць ацёк, прыбраць пачырваненне: содавым растворам, зубной пастай, смятанай або кефірам, сталовым воцатам і інш. Нешта з іх сапраўды прыносіць адчувальную палёгку, а нешта не дае абсалютна нічога, акрамя эфекту самаўнушэння.

Алег Кяндзянкоў:

— Народныя сродкі дапамогі пры ўкусе насякомых можна аднесці да адцягваючых метадаў. Але не ўсе з іх аднолькава карысныя. Напрыклад, мятная зубная паста паніжае адчувальнасць скурных рэцэптараў да тэмпературы, за кошт чаго ствараецца адцягваючае адчуванне халадка. 9-працэнтны харчовы воцат і спірт, выпараючыся, забіраюць цеплыню з паверхні скуры, таму таксама ствараюць адчуванне прахалоды.

Цікавейшы механізм дзеяння мае содавы раствор. Эксперт тлумачыць: пры ўкусе насякомага ўзнікае лакальны запаленчы працэс. А любы працэс запалення злучаны з вылучэннем кіслых радыкалаў, якія таксама спрыяюць узнікненню свербу, пачырваненням, болі і ацёку. Раствор соды, наадварот, мае слабашчолачную рэакцыю і нейтралізуе дзеянне кіслот, якія ўдзельнічаюць у працэсе запалення. Таму тэарэтычна содавы раствор сапраўды можа прынесці палягчэнне сімптомаў пры ўкусе казурак.

Укусы насякомых

Нядрэннай цеплаёмістасцю валодае смятана, і калі яе дастаць з халадзільніка і памазаць месца ўкусу, тое адчуванне холаду будзе дапамагаць звужэнню сасудаў і зніжэнню распаўсюджвання працэсу. Праўда эфекту хопіць зусім ненадоўга — роўна да тога моманту, пакуль смятана не нагрэецца да пакаёвай тэмпературы. Больш за тое, што смятана, што кефір — гэта бялковыя прадукты. Калі ў месцы ўкусу ёсць бактэрыі, іх стане яшчэ больш. Таму менавіта гэтым спосабам эксперт вельмі не рэкамендуе карыстацца.

Алег Кяндзянкоў:

— Галоўнае, што неабходна запомніць: народныя сродкі, як і аптэчныя прэпараты з групы адцягваюць, проста палягчаюць непрыемныя сімптомы пасля ўкусу насякомых, а не лечаць. Калі мае месца алергічная рэакцыя, яны бескарысныя. Таму ў хатняй аптэчцы, асабліва ў перыяд падвышанай актыўнасці казурак, абавязкова трэба мець гарманальную і / або антыгістамінную мазь і антыбіётык даксіцыклін (на выпадак прафілактыкі пры ўкусе кляшча).

Падрабязна пра першую дапамогу і антыбіётыкапрафілактыку пасля ўкуса кляшча можна прачытаць тут:

Матэрыялы на сайце bel.24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце bel.24health.by

86 0 32

Журналіст. Вышэйшая адукацыя. Сябра Беларускага саюза журналістаў. Стаж працы ў прафесіі – 20 гадоў. Беларуска. Нарадзілася ў г.Ганцавічы Брэсцкай вобласці. У 2001 годзе скончыла факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Журналістыка». Працавала спецыяльным карэспандэнтам аддзела эканомікі газеты «Беларуская ніва», аглядальнікам аддзела пісьмаў, аглядальнікам аддзела сацыяльных праблемаў газеты «Савецкая Беларусь» (зараз – «Выдавецкі дом «Беларусь сёння»). З 2016 года – карэспандэнт уласны аддзела інтэрнэт-праектаў РУП «Рэдакцыя газеты «Медыцынскі веснік». З 2000 года з'яўляецца сябрам Беларускага саюза журналістаў (БСЖ). У 2002 годзе стала лаўрэатам прэміі БСЖ за лепшую журналісцкую працу. У 2017 годзе – лаўрэатам прэміі БСЖ «Залатое пяро».
Глядзіце таксама