26.04.2020
26.04.2020

Ім усё сняцца родныя мясціны…

logo
Думкі ўслых
312 083
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Як бы ні былі запоўненыя нашыя душы страхам перад каранавірусам, але і для іншых пачуццяў там знаходзіцца месца. Шкада толькі, што не заўсёды – для станоўчых. Вось і сёння мы прыгадваем гадавіну аварыі на Чарнобыльскай АЭС і тыя наступствы, якія адгукаюцца і дагэтуль. А перасяленцам з зоны адцурання і больш чым праз тры дзесяцігоддзі ўсё гэтак жа сняцца родныя мясціны…

Чарнобыль. Дзень памяці.

Насамрэч час не лечыць. Ні ад чаго. Прыглушае, прытупляе, спрабуе схаваць штосьці за смугой. Але тое назаўсёды ў памяці. І нават нам, жыхарам больш-менш чыстых тэрыторый (калі можна іх лічыць такімі, але ж усё пазнаецца ў параўнанні), 26-га красавіка 1986-га года прыгадваецца да драбніц. Якога б узросту мы ні былі…

І сваю дозу атрымаў, вядома ж, кожны з нас. Што б там ні казалі. Многіх сведкаў і ўдзельнікаў тых падзей даўно няма на гэтым свеце. Іншыя ж моцна хварэюць. І штораз з такой любоўю прыгадваюць і родную вёсачку, і родную хату!

У нашым Чэрвеньскім раёне таксама багата так званых перасяленцаў. Таму як журналіст, які сустракаўся з імі не аднойчы, магу сказаць: нічога яны не забываюцца. Так, пацвярджаюць, што Чэрвеньшчына стала другой малой радзімай. А ў саміх – слёзы на вачах. З-за немагчымасці вярнуцца на першую і адзіную.

Чарнобыль. Дзень памяці.

А мне яшчэ ў юным узросце чамусьці так яскрава ўсё ўяўлялася, што не адна песня, не адзін верш напісаліся… Вось гэтыя радкі – адны з першых у мяне на тэму Чарнобылю… 1995 год.

ЧОРНЫ БОЛЬ

(песня)

Пустыя двары, пустая сяліба…

Пустыя калодзежы, чорныя рэкі, зямля…

З той самай пары наўкола маўкліва-маўкліва,

І чорным палынам ужо зарастае ралля.

Чужыя лясы, чужыя мясціны…

А сэрца баліць і імкнецца назад –

Да той паласы, дзе продкаў стаялі хаціны,

Дзе ў квецені чорнай слязьмі абліваецца сад.

Самотныя твары, самотныя вочы…

Слязьмі абзавецца адчай і туга…

О, светлыя мары! Прыходзіце вы толькі ўночы:

Там дзеці бягуць басанож па зялёных лугах.

Прыпеў:

А людзі просяць, моляць Бога:

– Нам даруй грахі!

Не праклінай, не пагарджай!

Мы пракладзём шляхі…

Маліцца, верыць і кахаць,

Гасподзь, нас навучы.

І чорны пыл, і чорны боль

Развеюцца ўначы…

Як кажуць, кожнаму баліць па-свойму. І кожны бясконцую колькасць разоў пракручвае ў галаве, як бы магло быць, калі… Але, на жаль, нічога назад не адкруціш… Не зменіш. І не паўплываеш.

І для многіх лепей не бачыць, у што ператварыліся іх некалькі квітнеючыя вёскі. Але больш маладыя стараюцца штогод на Радаўніцу паехаць туды, дзе прайшло шчаслівае маленства і юнацтва. Ды і могілкі трэба наведаць, добраўпарадкаваць. Толькі вось сёлета з-за імклівага распаўсюду каранавіруса гэтага просяць не рабіць. Толькі не масава, не ў адзін дзень! А з’ездзіць туды можна будзе і пазней.

Чарнобыль. Дзень памяці.

Ну так склалася, што ў гэты няпросты час дзесьці трэба… Не, не перапыніць традыцыі, якія складваліся стагоддзямі! Усяго толькі адкласці. І толькі фізічнае наведванне. Але ж уяўна можна колькі заўгодна хадзіць па родных мясцінах. І размаўляць з дарагімі памерлымі таксама можна, знаходзячыся дома.

Памяць роду – рэч такая, што падтрымліваецца нябачнай і нячутнай, але ўсё ж досыць адчувальнай у Сусвеце. І адчуць яе можна сапраўды ў пэўныя святыя дні. Але нават не ў сакральных месцах, а там, дзе мы знаходзімся. Я ў гэтым асабіста пераконвалася, і не раз, падчас адзначэння Дзядоў.

І калі могілкі па ўважлівай прычыне (хваробе, самаізаляцыі, ашчаджэнні блізкіх падчас вялікіх святаў) застануцца на пэўны час не прыбранымі (у Чарнобыльскай зоне ці ў іншым куточку Беларусі), думаю, нашы дарагія памерлыя даруюць нам. Бо яны ж усё бачаць і ўсё разумеюць. І ім больш важна, каб мы былі здаровымі. І іх памяталі. Вечна…

Чарнобыль. Дзень памяці.

Мне здаецца, што журботныя даты ніколі не забудуцца, колькі б часу ні мінула. Асабліва для тых, хто пацярпеў. Ад вайны, ад нямецка-фашысцкай навалы, ад Чарнобылю… І каранавіруса. Так, 2020-ы год – чарговы журботны адлік. На вялікі жаль. А ў кагосьці ж здарылася яшчэ і асабістая бяда

Таму – проста трымаемся сёння. Проста – прыгадваем. Плачам, калі гэтага просіць душа… Сумуем… І проста беражом сябе і сваіх родных. Бо гэта зараз – самае галоўнае.

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

312 0 83

Рэдактар сайта, журналіст, блогер. Вышэйшая філалагічная адукацыя.Нарадзілася ў вёсцы Клінок Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці. З 1980 года жыву ў г.Чэрвень.У 1996 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка (дыплом з адзнакай) па спецыяльнасці «беларуская мова і літаратура». З 2003 па 2005 год па ўласнай ініцыятыве вучылася дыстанцыйна ў Еўрапейскай школе карэспандэнцкага навучання, маю пасведчанне аб заканчэнні курсу «Журналістыка».У журналістыцы – з 2001 года. Працавала загадчыкам аддзела пісьмаў і масавай работы, журналістам у газеце «Раённы веснік» (г.Чэрвень), уласным карэспандэнтам абласной газеты «Мінская праўда» па Чэрвеньскім, Уздзенскім і Старадарожскім раёнах. Шмат гадоў актыўна супрацоўнічала з газетамі «Звязда», «Голас Радзімы», «Народная газета», «Беларуская ніва», «Беларуская лясная газета», часопісам «Гаспадыня». З 2018 года – рэдактар беларускай версіі сайта «Здаровыя людзі», журналіст, аўтар блога «Думкі ўслых».З’яўляюся адным з аўтараў-укладальнікаў кнігі «Памяць. Чэрвеньскі раён», кніг «Матери Минщины» (абласны праект), «С любовью к детям» (рэспубліканскі праект). Аўтар першага ў Беларусі касмічнага інтэрв’ю (Міжнародная касмічная станцыя-Зямля) з касманаўтам Раскосмасу, ураджэнцам г.Чэрвеня Алегам Навіцкім (газета «Звязда», 2013 г.).Аўтар блогу на платформе bloger.by. У 2018 годзе прызнаная пераможцай першага рэспубліканскага творчага конкурсу на лепшае асвятленне ў сродках масавай інфармацыі і сацыяльных сетках лясной тэматыкі і дзейнасці органа дзяржаўнага кіравання ў намінацыі «За прасоўванне лясной тэматыкі ў сацыяльных сетках». Узнагароджана Дыпломам Міністэрства лясной гаспадаркі.