30 Сакавіка
30.03.2020

Лячэнне і прафілактыка атапічнага дэрматыту

logo
Трывожны сімптом
302 0 48
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A
Атапічны дэрматыт – хранічнае запаленчае захворванне скуры, якое характарызуецца парушэннем скурнага бар’ера, павышанай адчувальнасцю імуннай сістэмы скуры і яе рэактыўнасцю на розныя фактары. Нягледзячы на тое, што само захворванне нельга назваць лёгкім, лячэнне часцяком зводзіцца да адэкватнага догляду скуры і правільнай арганізацыі побыту. Тым не менш, простыя правілы патрабуюць асаблівай скрупулёзнасці і не церпяць паўмераў. Як ні парадаксальна, гэта і ёсць самая вялікая складанасць тэрапіі.
Атапічны дэрматыт.

Пра тое, як правільна лячыць атапічны дэрматыт і што рабіць, каб не дапусціць абвастрэння, мы запыталіся ў дэрматавенеролага Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансера г.Мінска Святланы Якубоўскай і загадчыка алергалагічнага аддзялення дзіцячай гарадской клінічнай бальніцы №4 г.Мінска, галоўнага пазаштатнага дзіцячага алерголага Міністэрства аховы здароўя, кандыдата медыцынскіх навук Дзмітрыя Бузы.

Хада па крузе

Фактараў, якія правакуюць развіццё атапічнага дэрматыту, мноства. Па вялікім рахунку, трыгерам можа выступаць усё, што заўгодна:

  • клімат (празмерная сухасць або залішняя вільготнасць паветра, тэмпература паветра, умовы надвор’я);
  • экалагічныя фактары (забруджанасць паветра выхлапнымі газамі, пылам, адходамі вытворчасці);
  • стрэсы і нервовыя перажыванні;
  • тытунёвы дым;
  • прысутнасць агрэсіўных хімічных рэчываў у складзе бытавой хіміі, касметыкі, сродках догляду валасоў і цела (пральныя парашкі, кандыцыянеры для бялізны, сродкі, што чысцяць, шампуні, гелі для душа, мыла, дэзадаранты і г.д.);
  • адзенне з сінтэтычных і штучных матэрыялаў;
  • інтэнсіўнае потавыдзяленне;
  • гарманальны дысбаланс;
  • алергія.

Атапічны дэрматыт. Пашкоджаныя рукі і пазногці дзіцяці.

 
Святлана Якубоўская
Дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансера г.Мінска
Першы крок у лячэнні атапічнага дэрматыту – высветліць правакацыйныя фактары, каб правільна наладзіць побыт пацыента і затым забяспечыць догляд скуры. Гэта адыгрывае надзвычай важную ролю ў комплекснай тэрапіі. Бо калі пацыент з атапічным дэрматытам, умоўна кажучы, працягвае жыць у пастаянным стрэсе, большую частку часу праводзіць у памяшканні з празмерна сухім паветрам ці там, дзе паляць, дык ніякія лекавыя прэпараты яму не дапамогуць. Гэта будзе хада па крузе.

Алгарытм лячэння

Базісам тэрапіі атапічнага дэрматыту разам з правільнай арганізацыяй побыту з’яўляецца адэкватны догляд скуры.

 
Дзмітрый Буза
Загадчык алергалагічнага аддзялення дзіцячай гарадской клінічнай бальніцы №4 г.Мінска, галоўны пазаштатны дзіцячы алерголаг Міністэрства аховы здароўя, к.м.н.
Якіхсьці канкрэтных лекаў, панацэі ад атапічнага дэрматыту няма. Таму такі важны адэкватны догляд скуры. У якасці першай лініі тэрапіі атапічнага дэрматыту выкарыстоўваюць эмаленты. Гэта спецыяльная касметыка для сухой і адчувальнай скуры. З аднаго боку, яна дазваляе інтэнсіўна ўвільгатніць скуру і тым самым абараніць яе ад вонкавых раздражненняў. З іншага – перашкаджае хуткай страце вільгаці з самой скуры. Патрэба ў эмалентах ідзе па прынцыпе: столькі, колькі трэба. Гэта датычыцца і колькасці, і частаты нанясення сродкаў.
Атапічны дэрматыт. Эмаленты для скуры.
 
Святлана Якубоўская
Дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансера г.Мінска
Эмаленты ўтрымліваюць ліпіды, трыгліцэрыды, цераміды ды іншыя рэчывы, якія неабходныя для аднаўлення скурнага бар'ера. Ёсць больш шчыльныя, тлустыя сродкі, якія падыходзяць у якасці падтрымліваючых у перыяд рэмісіі. А ёсць больш лёгкія па тэкстуры, аптымальныя ў перыяд абвастрэння. Так што пры выбары эмалентаў важна пракансультавацца з урачом і прыслухацца да яго рэкамендацый.
Правільнае выкарыстанне ўвільгатняльных сродкаў – залог поспеху. Эмаленты наносяць на працягу 3-х хвілін пасля душа (або гігіенічных працэдур) на вільготную скуру тоўстым слоем да некалькіх разоў на дзень. У якасці арыенціру можна ўлічваць прыкладны расход эмалентаў. Для маленькага дзіцяці з атапічным дэрматытам ён павінен складаць 250 мл сродку на тыдзень, для падлеткаў і дарослых – 500 мл.
 
Святлана Якубоўская
Дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансера г.Мінска
Аб'ёмы эмалентаў сапраўды расходуюцца вялікія. Але толькі пры такім выкарыстанні яны працуюць. І альтэрнатывы ім, на жаль, няма. Ні адзін ўвільгатняльны сродак з мас-маркет не параўнаецца са спецыяльнай касметыкай, бо не ўтрымлівае тых важных кампанентаў, якія дапамогуць аднавіць ліпідны бар'ер скуры.
Атапічны дэрматыт. Карысць эмалентаў.

Калі аднымі толькі эмалентамі праблема не вырашаецца, апраўданае прызначэнне вонкавых гарманальных прэпаратаў (крэму, эмульсіі, спрэю, мазі). Выбар лекавага сродку залежыць ад лакалізацыі скурных пашкоджанняў, іх плошчы, характару цячэння хваробы (сухая скура, якая свярбіць, ці прысутнічае мокнуцце) і г.д. Падабраць неабходны прэпарат і вызначыць схему выкарыстання павінен урач.

 
Святлана Якубоўская
Дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансера г.Мінска
У перыяд абвастрэння ідзе камбінаванае выкарыстанне гарманальных вонкавых сродкаў і эмалентаў. Гэта значыць, спачатку задача – зняць запаленне, потым – аднавіць пашкоджаны скурны бар'ер і не дапусціць паўторнага абвастрэння. На гэта сыходзіць, як правіла, 2-3 тыдні. Важна вытрымаць гэты перыяд і дакладна прытрымлівацца прызначанай урачом схемы лячэння. Інакш высокая рызыка, што запаленчы працэс зноў абвострыцца. У перыяд поўнай рэмісіі, без высыпанняў, выкарыстоўваць эмаленты ў якасці падтрымліваючай тэрапіі неабходна мінімум адзін раз на дзень.
Таксама ў лячэнні атапічнага дэрматыту добры эфект аказваюць нестэроідныя сродкі з супрацьзапаленчым і імунасупрэсіўным дзеяннем – інгібітары кальцынеўрыну, пры ўжыванні якіх рызыка развіцця магчымых пабочных эфектаў ніжэйшая ў параўнанні з выкарыстаннем вонкавых сродкаў з гармонамі. Пры цяжкім, працяглым цячэнні хваробы могуць быць рэкамендаваныя і цытастатычныя прэпараты.

Да метадаў лячэння атапічнага дэрматыту з даказанай эфектыўнасцю адносяць таксама фоталячэнне (вузкапалосная фотатэрапія). Метад фоталячэння заснаваны на ўздзеянні пэўнай даўжыні хвалі ўльтрафіялетавых прамянёў на імунныя механізмы скуры.

Не варта забывацца і на такі дадатковы спосаб барацьбы з чарговым абвастрэннем, як вільготныя абгортванні. Яны эфектыўна пазбаўляюць ад свербу і дазваляюць пажыўным кампанентам з нанесеных папярэдне эмалентаў пранікаць глыбей у скуру.

 
Дзмітрый Буза
Загадчык алергалагічнага аддзялення дзіцячай гарадской клінічнай бальніцы №4 г.Мінска, галоўны пазаштатны дзіцячы алерголаг Міністэрства аховы здароўя, к.м.н.
Яшчэ адна праблема атапічнага дэрматыту, пра якую важна згадаць, – інфіцыраванне скуры. Любую драпіну або ранку на целе дзіцяці мама тут жа апрацоўвае перакісам або зялёнкай, каб не дапусціць інфіцыравання. Але калі тое ж дзіця, дапусцім, расчэсвае скуру з атапічным дэрматытам, прафілактыка інфіцыравання мала каго хвалюе. Магу сказаць, што калі да нас паступаюць дзеці з абвастрэннем атапічнага дэрматыту, часцяком мы пачынаем лячэнне, як ні дзіўна, з антыбактэрыяльных прэпаратаў. Бо інфекцыя, якая засялілася на скуры пры яе расчэсванні і траўматызацыі, падтрымлівае і пагаршае запаленчы працэс. Найбольш часта высейваецца залацісты стафілакок, пры цяжкім атапічным дэрматыце – практычна ў 100% дзяцей. Другая па частаце – грыбковая інфекцыя. Таму прафілактыка інфіцыравання скуры – гэта ў тым ліку прафілактыка абвастрэнняў і ўцяжарвання цячэння атапічнага дэрматыту.

Арганізацыя побыту пры атапічным дэрматыце. Прафілактыка абвастрэнняў

Каб правільна арганізаваць побыт у сям’і, дзе ёсць чалавек, які пакутуе ад атапічнага дэрматыту, неабходна:

  • сачыць за вільготнасцю паветра ў кватэры. Аптымальна яна павінна складаць 40-60%. Памятайце, што сухое і празмерна вільготнае паветра аднолькава негатыўна ўплываюць на цячэнне атапічнага дэрматыту;
  • часта праветрываць памяшканне;
  • адмовіцца ад выкарыстання агрэсіўных мыйных сродкаў і бытавой хіміі. У прыватнасці, пральныя парашкі варта замяніць на гелі для мыцця. У адрозненне ад парашкоў яны цалкам выпаласкваюцца і не пакідаюць на вопратцы мікрачасцінак, якія могуць раздражняць скуру. Ад кандыцыянераў для бялізны лепей адмовіцца зусім альбо выбіраць гіпаалергенныя, якія не змяшчаюць аддушак;
  • пры выкарыстанні сродкаў гігіены зрабіць выбар на карысць мяккіх шампуняў, мыла, геляў для душа без парабенаў, фарбавальнікаў, актыўных араматызатараў і г.д .;
  • па магчымасці ўстанавіць фільтры для змякчэння вады;
  • у адзенні аддаць перавагу натуральным тканінам з невялікім (да 20%) утрыманнем сінтэтычных валокнаў;
  • пазбягаць празмернага потавыдзялення;
  • рэгулярна праводзіць вільготную ўборку, не дапускаючы назапашвання пылу. Калі ў кватэры ёсць цвіль, ад яе неабходна тэрмінова пазбавіцца;
  • калі пацвердзіўся алергічны кампанент атапічнага дэрматыту, цалкам выключыць кантакт з алергенам.

А вось што рабіць бессэнсоўна, дык гэта выкарыстоўваць эмаленты для папярэджання развіцця атапічнага дэрматыту. Калі ў сям’і бацькі пакутавалі або пакутуюць ад яго, верагоднасць, што ў дзіцяці таксама разаўецца захворванне, блізкая да 90%. Але эмаленты, якія прымяняюцца «на апярэджанне», на жаль, не панацэя. Значна больш эфектыўна наладзіць камфортны побыт і звярнуцца да ўрача пры першых праявах хваробы, не спрабуючы вырашыць праблему самастойна.

Падпісвайцеся на наш канал у Telegram, групы ў Facebook, «УКантакце», у «Аднакласніках» – і будзьце ў курсе свежых навінаў! Толькі цікавыя відэа на нашым канале YouTube, далучайцеся!

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

302 0 48

Журналіст. Вышэйшая адукацыя. Сябра Беларускага саюза журналістаў. Стаж працы ў прафесіі – 20 гадоў. Беларуска. Нарадзілася ў г.Ганцавічы Брэсцкай вобласці. У 2001 годзе скончыла факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Журналістыка». Працавала спецыяльным карэспандэнтам аддзела эканомікі газеты «Беларуская ніва», аглядальнікам аддзела пісьмаў, аглядальнікам аддзела сацыяльных праблемаў газеты «Савецкая Беларусь» (зараз – «Выдавецкі дом «Беларусь сёння»). З 2016 года – карэспандэнт уласны аддзела інтэрнэт-праектаў РУП «Рэдакцыя газеты «Медыцынскі веснік». З 2000 года з'яўляецца сябрам Беларускага саюза журналістаў (БСЖ). У 2002 годзе стала лаўрэатам прэміі БСЖ за лепшую журналісцкую працу. У 2017 годзе – лаўрэатам прэміі БСЖ «Залатое пяро».