2 Жніўня
02.08.2019

«Прыйшоў Ілля – нарабіў гнілля...»

logo
Думкі ўслых
210 0 58
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A
Ат, хіба ж для нас гэта дзіва?! Тое гніллё (чытай – дажджы, мокрадзь), якім нас літаральна заваліў сёлетні ліпень?! Ды нам жа не прывыкаць, праўда? А вось тое, што столькі дзён халодных было ў другім летнім месяцы… Вось гэта па-сапраўднаму крыўдна. Але ж не выправіш, не пакамандуеш і хмары рукамі, як у песні, не разгоніш, на жаль…

Так што сустракаем, сябры, сёння Іллю – дзень, які здаўна ў народзе ўспрымаўся, як… заканчэнне лета і пачатак восені! Ну вось мы і прыплылі – у прамым і пераносным сэнсе. А хіба ў нас лета было?! Такое сапраўднае?! Куды нам восень??? Рана!!!

Памятаю не такія ўжо і даўнія гарачыя ліпені, калі было за 30. А за імі прыходзілі дакладна такія ж па тэмпературы жніўні. І народная прымета на Іллю не спрацоўвала тады. Якая?! А што купацца пасля 2 жніўня ўжо забаранялася: «Прыйшоў Ілля – укінуў у ваду кавалак ільду». Маўляў, вада па тэмпературы – зусім не для купання. Дык жа, паўтаруся, сёлета большасць ліпеня яна такая. Дык, мо, у верасні пакупаемся?! Павінна ж быць кампенсацыя нам за такое лета?!

Памятаю смешны выпадак колькі гадоў таму. Да нас у рэдакцыю раёнкі зайшоў мой колішні вучань, які на той час узначальваў адну з моладзевых арганізацый у раёне. Ілля якраз-такі. Перагаварыў з маімі калегамі па справе, а тады так ваа-а-ажна заявіў:

– Ну, пайду ўжо займацца сваімі непасрэднымі абавязкамі.

– А куды ж, Ілля?!

– Ды на Натальеўскае возера.

– ??????

– Ну як – навошта?! Гнілля пайду ў ваду накідаю…

Дружны рогат! 🙂

Але якія б ні здараліся анекдатычныя ды іншыя сітуацыі, усё ж прыгожае гэтае імя – Ілля. Усіх яго носьбітаў сёння мы шчыра віншуем з імянінамі! Спадзяюся, вы ведаеце, сябры, у гонар каго вас так назвалі?!

Як бы ні спрачаліся даследчыкі, асабіста мне блізкае меркаванне, што ў гэтым персанажы бы зліліся два. «І абодва – Іллі?!» – перафразуючы вядомае з кінакамедыі «Іван Васільевіч мяняе прафесію» пра Буншу, запытаецеся вы. І я адкажу тым жа тэкстам: «Абодва». Хаця і не зусім так.

Першы – гэта вядомы ўсім паганскі (язычніцкі) бог Пярун. Дакладней, не сам, а яго асобныя рысы, якія ён Іллі перадаў. Напрыклад, валоданне маланкамі-грымотамі-перунамі. А другі – біблейскі прарок Ілля. Ёсць меркаванне, што ён быў узяты на Неба жывым.

Вось і атрымліваецца, што цяпер Ілля ездзіць па небе ў вогненнай калясніцы і кідае маланкі-стрэлы ў нячыстых. Яго з’яўленне звычайна суправаджаюць дажджы і навальніцы. Эх, лепей бы ён у свой дзень 2 жніўня адпачыў ад працы, праўда?!  А ў нас пастаяла б сонечнае надвор’е. Ну, так, для разнастайнасці…

А яшчэ Ілля лічыцца апекуном земляробства. І пра яго шмат вядома народнай мудрасці. «З Іллі працаўніку дзве ўгоды: ноч доўгая ды вада халодная», «На Іллю да абеду лета, а пасля абеду восень», «Ілля жніво пачынае, а лета канчае», «Ілля ваюе з чартамі, б’е іх перунамі», «Да Іллі на сене пуд мёду, а на Іллі пуд гною», «Ілля пытае, ці гатова ралля, а Успенне, ці гатова насенне».

Нашы продкі ў гэты дзень збіралі дажджавую ваду, каб пасля ёю мыцца. Памятаю, яшчэ ў дзяцінстве бабуля таксама сцвярджала, што ўвогуле карысна мыць валасы менавіта такой вадой, яна робіць іх мяккімі… Ну, пры той экалогіі яшчэ ў 1970-х-пачатку 1980-х – так. А пры нашай… І яшчэ сяляне стараліся ў гэты дзень не працаваць, каб навальніцы не сталі прычынай пажару. Не хацелі гнявіць таго Іллю…

Што ж датычыцца народных назіранняў, дык калі быў 2 жніўня дождж, лічылася, што маланка… папаліць арэхі. Добрае надвор’е абяцала ў будучым і добры сенакос. А калі раптам спякота, дык чакалі працяглай зімы. Вось што-што, а апошняе нам, здаецца, і не пагражае па гэтых прыкметах…

Так што назіраем сёння за надвор’ем і робім высновы, сябры! Лепей іх занатаваць, каб пасля, праз некалькі месяцаў, праверыць, ці працуюць яшчэ даўнейшыя народныя прыкметы нашых продкаў.

Падпісвайцеся на наш канал у Telegram, групы ў Facebook, «УКантакце», у «Аднакласніках» – і будзьце ў курсе свежых навінаў! Толькі цікавыя відэа на нашым канале YouTube, далучайцеся!

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

210 0 58

Рэдактар сайта, журналіст, блогер. Вышэйшая філалагічная адукацыя. Нарадзілася ў вёсцы Клінок Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці. З 1980 года жыву ў г.Чэрвень. У 1996 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка (дыплом з адзнакай) па спецыяльнасці «беларуская мова і літаратура». З 2003 па 2005 год па ўласнай ініцыятыве вучылася дыстанцыйна ў Еўрапейскай школе карэспандэнцкага навучання, маю пасведчанне аб заканчэнні курсу «Журналістыка». У журналістыцы – з 2001 года. Працавала загадчыкам аддзела пісьмаў і масавай работы, журналістам у газеце «Раённы веснік» (г.Чэрвень), уласным карэспандэнтам абласной газеты «Мінская праўда» па Чэрвеньскім, Уздзенскім і Старадарожскім раёнах. Шмат гадоў актыўна супрацоўнічала з газетамі «Звязда», «Голас Радзімы», «Народная газета», «Беларуская ніва», «Лясная газета», часопісам «Гаспадыня». З 2018 года – рэдактар беларускай версіі сайта «Здаровыя людзі», журналіст, аўтар блога «Думкі ўслых». З’яўляюся адным з аўтараў-укладальнікаў кнігі «Памяць. Чэрвеньскі раён», кніг «Матери Минщины» (абласны праект), «С любовью к детям» (рэспубліканскі праект). Аўтар першага ў Беларусі касмічнага інтэрв’ю (Міжнародная касмічная станцыя-Зямля) з касманаўтам Раскосмасу, ураджэнцам г.Чэрвеня Алегам Навіцкім (газета «Звязда», 2013 г.). Аўтар блогу на платформе bloger.by. У 2018 годзе прызнаная пераможцай першага рэспубліканскага творчага конкурсу на лепшае асвятленне ў сродках масавай інфармацыі і сацыяльных сетках лясной тэматыкі і дзейнасці органа дзяржаўнага кіравання ў намінацыі «За прасоўванне лясной тэматыкі ў сацыяльных сетках». Узнагароджана Дыпломам Міністэрства лясной гаспадаркі.