16 Верасня
16.09.2020

Псарыяз: эксперты пра праблему і лячэнне захворвання

logo
Кантралюй здароўе
70 0 84
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Прыкладна 17 млн чалавек у свеце хварэюць на псарыяз. Гэта захворванне можа выявіцца ў любым узросце і суправаджаецца шэрагам парушэнняў, якія ўплываюць на якасць жыцця, функцыянаванне органаў і сістэм арганізма.

Распаўсюджанасць псарыязу ў розных краінах адрозніваецца. Напрыклад, у Японіі захворванне знаходзіцца на ўзроўні 0,3-0,4%, тады як у скандынаўскіх краінах прыкладна 5%. У Беларусі, па словах экспертаў, узровень захворвання на псарыяз высокі: каля 250 тысяч чалавек (3,5% насельніцтва).

Пра тое, чым небяспечны псарыяз, чаму ад яго нельга пазбавіцца і якія метады выкарыстоўваюцца для лячэння хваробы, распавядаюць:

  • галоўны дэрматавенеролаг Міністэрства аховы здароўя, галоўны навуковы супрацоўнік лабараторыі рэканструктыўна-аднаўленчай хірургіі РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя М.М.Аляксандрава Аляксандр Лук'янаў;
  • загадчык кафедры дэрматавенералогіі Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта, старшыня Беларускай грамадскай арганізацыі дэрматавенеролагаў і касметолагаў Уладзімір Адаскевіч;
  • загадчык кафедры дэрматавенералогіі і касметалогіі Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі Алег Панкратаў.

Ва ўсім вінаватыя гены?

Псарыяз – аўтаімуннае захворванне і перадаецца ў спадчыну. Калі сярод сваякоў былі выпадкі захворвання, верагоднасць яго развіцця складае 6-7%, калі хворы адзін з бацькоў – 14%, калі бацька і маці – 28 %.

Зрэшты, нягледзячы на генетычную схільнасць, не заўсёды хвароба можа сябе праявіць, хаця рызыка існуе. Спецыялісты вылучаюць так званыя пускавыя фактары, якія могуць справакаваць пачатак хваробы: неспрыяльнае навакольнае асяроддзе, лад жыцця, стрэсавыя сітуацыі, эмацыянальныя ўзрушэнні і г. д.

 
Аляксандр Лук'янаў
Галоўны навуковы супрацоўнік лабараторыі рэканструктыўна-аднаўленчай хірургіі РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя М.М.Аляксандрава
Псарыяз перадаецца ў спадчыну, але не ў кожнага разаўецца. Высокая рызыка развіцця захворвання ў людзей са схільнасцю да яго і наяўнасцю трыгерных фактараў.

Існуе залежнасць працякання хваробы ад пары года. Каля 80% выпадкаў абвастрэнняў рэгіструецца ў зімовыя месяцы. Прычына – недахоп ультрафіялету. Прыкладна ў 10% выпадкаў стан пацыентаў пагаршаецца ўлетку – у іх ультрафіялетавае выпраменьванне з'яўляецца правакацыйным фактарам. Яшчэ 10-15% пацыентаў маюць так званыя змешаныя формы, распавёў Алег Панкратаў.

Дарэчы, многія вучоныя ў свеце сыходзяцца ў меркаванні, што псарыяз – не самастойная паталогія, а цэлы шэраг захворванняў.

 
Аляксандр Лук'янаў
Галоўны навуковы супрацоўнік лабараторыі рэканструктыўна-аднаўленчай хірургіі РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя М.М.Аляксандрава
З псарыязам звязана адразу некалькі праблем: паталогія сардэчна-сасудзістай сістэмы, атэрасклероз, павышаная рызыка развіцця інфарктаў і інсультаў, наяўнасць метабалічнага і сустаўнага сіндромаў, шэраг аўтаімунных захворванняў.

Як папярэдзіць абвастрэнне?

Псарыяз – хранічнае запаленчае захворванне скуры. Зрэшты, упэўнены Аляксандр Лук'янаў, з гэтым захворваннем «можна жыць – і жыць добра». Галоўная ўмова – весці правільны лад жыцця: высыпацца, старацца пазбягаць стрэсаў, не пераядаць, не грэбаваць фізічнай нагрузкай, старацца кантраляваць сваю вагу.

 
Аляксандр Лук'янаў
Галоўны навуковы супрацоўнік лабараторыі рэканструктыўна-аднаўленчай хірургіі РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя М.М. Аляксандрава
Алкаголь і псарыяз абсалютна несумяшчальныя рэчы. Вы не павінны паліць. Так, 30% – гэта пацыенты з цяжкім працяканнем захворвання. Але ў 70% пацыентаў многае залежыць ад правільных паводзінаў. Вы павінны дакладна разумець, што калі вядзеце разгульны лад жыцця, хутка набіраеце вагу, нічога добрага з працяканнем псарыязу не будзе. І наадварот, калі вы выконваеце простыя правілы, займаецеся спортам, падтрымліваеце нармальны лад жыцця, працяканне хваробы можа быць спакойнае. У вас будзе мінімальная колькасць рэцыдываў.

 
Уладзімір Адаскевіч
Загадчык кафедры дэрматавенералогіі Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта, старшыня Беларускай грамадскай арганізацыі дэрматавенеролагаў і касметолагаў
У Беларусі каля 250 тысяч пацыентаў з псарыязам. Але ў некаторых маюцца толькі дзяжурныя бляшкі на локцях і каленях, на валасістай частцы галавы. Гэтыя пацыенты могуць не звяртацца да ўрача. Такі стан можа назірацца ўсё жыццё. Перыяды рэмісіі ў пацыентаў бываюць і 5, і 10, і 20 гадоў. І ў сваёй практыцы мы сустракалі такіх людзей. Але гэта клінічная рэмісія. Пра поўнае выздараўленне варта казаць вельмі асцярожна.

Тэрапія

Як патлумачыў Аляксандр Лук'янаў, у свеце прапанавана каля 100 спосабаў лячэння псарыязу. Але ні адзін з іх, у тым ліку і самы сучасны, не можа гарантаваць 100% лячэння хваробы. Цяпер даследаванні ідуць па шляху таргетнай (малекулярна-прыцэльнай) тэрапіі. Яе сутнасць у тым, што малекулы «выхопліваюць» пэўныя звёны патагенезу ў ланцужку ўзнікнення захворвання. Зрэшты, гэта не значыць, што адна малекула можа дапамагчы абсалютна ўсім пацыентам, сказаў спецыяліст.

Па словах Алега Панкратава, прыкладна 5-9 тысяч пацыентаў сярод усіх хворых на псарыяз маюць цяжкае працяканне захворвання. У іх высокая верагоднасць інвалідызацыі, асабліва калі разаўецца псарыатычны артрыт або іншая сістэмная паталогія.

 
Алег Панкратаў
Загадчык кафедры дэрматавенералогіі і касметалогіі Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі
Сёння менавіта гэтыя пацыенты нярэдка патрабуюць павышанай увагі. Не заўсёды гэтыя выпадкі клінічна зразумелыя і адэкватна адказваюць на тыя методыкі лячэння, якія мы прапануем. На мой погляд, не перашкодзіла б стварыць нацыянальны рэгістр пацыентаў з цяжкімі формамі псарыязу. Прынамсі, мы б дакладна бачылі, якая колькасць пацыентаў працаздольнага ўзросту патэнцыйна можа стаць інвалідамі, калі ім не будзе аказаная дадатковая дапамога.

Кафедра БелМАПА, распавёў эксперт, актыўна ўдзельнічае ў клінічных выпрабаваннях медыцынскага абсталявання, прызначанага для лячэння пацыентаў з псарыязам. Адным з самых перспектыўных напрамкаў з'яўляецца святлолячэнне з выкарыстаннем вузкапалоснага ультрафіялетавага апрамянення з даўжынёй хвалі 311 нанаметраў. Сёння яно эфектыўна выкарыстоўваецца на базе ўсіх абласных і Мінскага гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансера, адзначыў Алег Панкратаў.

Ён дадаў, што сёння ў свеце найбольшыя поспехі па лячэнні псарыязу дасягнутыя з выкарыстаннем біялагічнай тэрапіі. Яна дарагая, бо выкарыстоўваюцца высокатэхналагічныя прэпараты. Напрыклад, курс лячэння пацыента адным з такіх лекавых сродкаў сёння складае 10-12 тысяч беларускіх рублёў у год.

У сваю чаргу Уладзімір Адаскевіч падкрэсліў, што біялагічныя прэпараты прымяняюцца толькі пры самых цяжкіх формах псарыязу, якія пагражаюць жыццю.

Не стаць адзінокімі

Псарыяз – яшчэ і сацыяльнае захворванне, лічыць галоўны дэрматавенеролаг Міністэрства аховы здароўя. Ён упэўнены, што пацыенты з такім захворваннем павінны весці актыўнае жыццё.

 
Аляксандр Лук'янаў
Галоўны навуковы супрацоўнік лабараторыі рэканструктыўна-аднаўленчай хірургіі РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя М.М. Аляксандрава
Гэтыя пацыенты не інфекцыйныя. Яны могуць наведваць басейны, саўны, цырульні. У іх не павінна быць ніякага сораму. І мы павінны гаварыць пра гэта не толькі з пацыентамі і іх блізкімі, але і з грамадствам. Такія пацыенты маюць патрэбу ў дапамозе.

 
Алег Панкратаў
Загадчык кафедры дэрматавенералогіі і касметалогіі Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі
Псарыяз па ўплыву на якасць жыцця стаіць на адным з першых месцаў па адмоўным ўздзеянні. Першы тып псарыязу – гэта дзеці, падлеткі, маладыя людзі. Калі ў дзіцяці на адкрытых участках скуры ёсць значныя змены, нярэдка ён робіцца аб'ектам насмешак, замыкаецца ў сабе, адчувае дадатковы стрэс. Таму трэба вучыць дзяцей і бацькоў, як жыць з такой праблемай. І адзін з такіх кірункаў – развіццё школ псарыязу.

Падпісвайцеся на наш канал у Telegram, групы ў Facebook, «УКантакце», у «Аднакласніках» – і будзьце ў курсе свежых навінаў! Толькі цікавыя відэа на нашым канале YouTube, далучайцеся!

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

70 0 84

Нарадзілася і жыву ў Мінску. У 1995 годзе скончыла сталічную сярэднюю школу №168, затым паступіла ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт на факультэт журналістыкі. Пасля заканчэння вучобы ў 2000 годзе была размеркаваная ў Беларускае тэлеграфнае агенцтва (БелТА), дзе 8 гадоў прапрацавала спецыяльным карэспандэнтам аддзела палітычнай і сацыяльнай інфармацыі. У розныя гады асвятляла падзеі ў сферы навукі, культуры, адукацыі і аховы здароўя. У 2011 годзе перайшла ў прэс-службу Міністэрства аховы здароўя. Кола маіх абавязкаў уключала, у тым ліку арганізацыю сустрэчаў спецыялістаў са СМІ, складанне прэс-рэлізаў, забеспячэнне журналістаў інфармацыяй пра дзейнасць сферы аховы здароўя, а таксама падрыхтоўку аператыўных каментароў экспертаў і фарміраванне стужкі навінаў афіцыйнага сайта міністэрства. З 2017 года працую ўласным карэспандэнтам аддзела інтэрнэт-праектаў рэдакцыі газеты «Медыцынскі веснік». З'яўляюся аўтарам публікацый на інфармацыйным партале «Здаровыя людзі» і сайце для падлеткаў «Teenage.by».