2 Верасня
02.09.2020

Самойлаў дзень. Віншуем мужчын і… збіраем апенькі!

logo
Думкі ўслых
0 0 37
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Спадзяюся, вы ўжо задумаліся, шаноўныя сябры, якая сувязь паміж Самойлам (Самуілам), мужчынамі і апенькамі?! 🙂 Ды яшчэ 2-га верасня? А вось нашыя продкі ведалі. І традыцыйна штосьці абавязкова рабілі, а штосьці не рабілі ў гэты дзень.

Самойлаў дзень. Збіраем апенькі!

Сувязь паміж Самойлам і мужчынамі прасочваецца ў народнай мудрасці, якая дайшла да нашага часу: «Самойла Прарок сам аб мужыку моліцца». А чаму? Бо гэта – неафіцыйнае свята мужчын, бацькоў і мужоў. Так што майце на ўвазе, жанчыны!

Раней для мужчын у гэты дзень накрывалі святочны стол, дарылі ім падарункі. Магчыма, у наш няпросты час, дзе так мала нагод для радасці, ёсць сэнс пераняць традыцыю? І звярнуць увагу на нашых абаронцаў? Папрасіць у святога, каб і іх ён абараняў – заўсёды…

Дарэчы, Самойла (Самуіл) лічыцца заступнікам усіх пакрыўджаных і гаротных. Так што тыя, хто сябе гэтак адчувае, таксама сёння, 2-га верасня, могуць звярнуцца да святога… Яго ж прасілі і аб добрым надвор’і ў верасні, бо шмат спраў яшчэ заставалася на палетках у селяніна…

А яшчэ ў беларусаў гэты дзень называўся Бурачніцай. Маўляў, час прыбіраць буракі ды моркву…

Самойлаў дзень. Бурачніца. Прыбіраем буракі і моркву.

Калі надвор’е яшчэ было ўстойлівым і пастаянным, а ўсе поры года прыходзілі да нас сапраўды ў свой час і без вялікіх сюрпрызаў у выглядзе моцных вятроў, залеваў ды іншага, тады на пачатку верасня ў лясах ужо з’яўляліся апенькі. І ў нашых продкаў лічылася добрай прыкметай назбіраць іх менавіта 2-га верасня і прыгатаваць смажаную бульбу з грыбамі.

Памятаеце маналог героя Андрэя Мягкова ў культавым фільме «Службовы раман»?! «Возьмем, да прыкладу, апенькі. Яны растуць на пнях. Калі прыйдзеш у лес і табе пашанцуе з пнём, дык можна набраць цэлую гару… пнёў… Ой, апенек…» 🙂

Я люблю збіраць гэты від грыбоў. Асаблівая асалода – знайсці сапраўды вялізны пень, дрэва… Месца, дзе яны так шчыльна сядзяць побач кустамі-садамі… А колькі апенек ды іншых грыбоў назбірала за ўсё сваё жыццё мая мілая мамачка

Але назбіраць – гэта яшчэ палова справы. Ці нават меншая яе частка. Бо калі апенькі маладыя, пакуль прыбярэш у іх падчас перабірання дома ўсё лішняе, неядомае… Заморышся! J\:) Асабліва калі іх… цэлыя сумкі ці нават мех з-пад бульбы! Але, як кажуць, любіш катацца…

Самойлаў дзень. Апенькі. Перабіраем...

Мая самая любімая страва – гэта апенькі салёныя, халодныя, пад гнётам. Гатуюцца хутка, захоўваюцца пэўны час у халадзільніку. Са свежай зваранай бульбай звычайна ў нас з’ядаліся вельмі хутка! Люблю таксама і салянку з апенькамі…

Звычайна ажно зайздрошчу тым людзям, якія могуць збіраць апенькі… фактычна на ўласным падворку! Тое бачыла на ўласныя вочы, напрыклад, тры гады таму ў вёсцы Язоўкі Чэрвеньскага раёна.

Прыехала я туды да вельмі цікавай жанчыны – Валянціны Пятроўны Ладуцькі, якая заснавала прыватны музей сялянскага побыту і ладзіла некалькі гадоў запар свята вёскі, так званы Пятроўскі кірмаш  у дзень святых Пятра і Паўла.

… Сядзім з ёй за кубачкамі гарбаты, размаўляем… Я пазіраю ў акно – і не магу даўмецца, чым займаецца на падворку яе муж, Мікалай Мікалаевіч. Заўважыўшы маю несхаваную цікаўнасць, гаспадыня патлумачыла, што ў садзе – апенек процьма! Вось ён іх паціху і рэжа…

Самойлаў дзень. Апенькі ў Язоўках на падворку.

Ну, і як тут не пазайздросціць?! 🙂

І – самы час прыгадаць, чым жа карысныя апенькі. Для тых, хто грыбы любіць і спажывае. У іх складзе – вітаміны В2 і В3, аскарбінавая кіслата, жалеза, магній, калій… А народная медыцына нават лічыць гэтыя грыбы прыродным антыбіётыкам. Вось апошняе не правярала. За што купіла, як кажуць…

Спецыялісты сцвярджаюць, што апенькі здольныя папярэджваць развіццё анкалагічных захворванняў, атэрасклерозу, дыябету, гіпертаніі… Дзесьці з іх нават робяць бялковы хлеб для дыябетыкаў (вось бы паглядзець на тое дзіва!). А ў Аўстрыі гэта прыродны паслабляльны сродак. Так што ў каго слабы страўнік – асцярожна і вельмі дазавана! Альбо ўвогуле не ўжываць…

Гэтак жа, як і марынаваныя апенькі. Падыдуць не ўсім. Самі па сабе грыбы ў такім прыгатаванні вітаюцца, бо ў марынаваным выглядзе выдзяляюць карысную для кішэчніка слізь. Але з-за прыпраў, воцату ды іншага дрэнна ўздзейнічаюць на страўнікава-кішэчны тракт.

Самойлаў дзень. Апенькі марынаваныя.

Некаторыя аматары апенек хваляць іх высушаныя. Але я, па шчырасці, не ўяўляю, што можа застацца ад гэтага віду грыбоў у працэсе сушкі, калі нават свежы шчыльны баравік так сціскаецца, мізарнее… Мабыць, толькі тоненькая плёначка… Так што наўрад ці яно таго вартае…

Ну і, вядома ж, калі вы – не дужа важны грыбны знаўца, лепей не рызыкаваць. Бо апрача апенькаў сапраўдных ёсць яшчэ апенькі несапраўдныя. І можна пераблытаць ды назбіраць неядомых грыбоў… 🙁

А мы традыцыйна сёння выбіраем… Віншаваць мужчын, звяртацца да святога, ісці ў лес, каб праверыць: а раптам вылезлі дзесьці апенькі… Альбо… Зрабіць і тое, і другое, і трэцяе!

Падпісвайцеся на наш канал у Telegram, групы ў Facebook, «УКантакце», у «Аднакласніках» – і будзьце ў курсе свежых навінаў! Толькі цікавыя відэа на нашым канале YouTube, далучайцеся!

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

0 0 37

Рэдактар сайта, журналіст, блогер. Вышэйшая філалагічная адукацыя. Нарадзілася ў вёсцы Клінок Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці. З 1980 года жыву ў г.Чэрвень. У 1996 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка (дыплом з адзнакай) па спецыяльнасці «беларуская мова і літаратура». З 2003 па 2005 год па ўласнай ініцыятыве вучылася дыстанцыйна ў Еўрапейскай школе карэспандэнцкага навучання, маю пасведчанне аб заканчэнні курсу «Журналістыка». У журналістыцы – з 2001 года. Працавала загадчыкам аддзела пісьмаў і масавай работы, журналістам у газеце «Раённы веснік» (г.Чэрвень), уласным карэспандэнтам абласной газеты «Мінская праўда» па Чэрвеньскім, Уздзенскім і Старадарожскім раёнах. Шмат гадоў актыўна супрацоўнічала з газетамі «Звязда», «Голас Радзімы», «Народная газета», «Беларуская ніва», «Беларуская лясная газета», часопісам «Гаспадыня». З 2018 года – рэдактар беларускай версіі сайта «Здаровыя людзі», журналіст, аўтар блога «Думкі ўслых». З’яўляюся адным з аўтараў-укладальнікаў кнігі «Памяць. Чэрвеньскі раён», кніг «Матери Минщины» (абласны праект), «С любовью к детям» (рэспубліканскі праект). Аўтар першага ў Беларусі касмічнага інтэрв’ю (Міжнародная касмічная станцыя-Зямля) з касманаўтам Раскосмасу, ураджэнцам г.Чэрвеня Алегам Навіцкім (газета «Звязда», 2013 г.). Аўтар блогу на платформе bloger.by. У 2018 годзе прызнаная пераможцай першага рэспубліканскага творчага конкурсу на лепшае асвятленне ў сродках масавай інфармацыі і сацыяльных сетках лясной тэматыкі і дзейнасці органа дзяржаўнага кіравання ў намінацыі «За прасоўванне лясной тэматыкі ў сацыяльных сетках». Узнагароджана Дыпломам Міністэрства лясной гаспадаркі.