31.01.2019
31.01.2019

Сярэбраная проба. Адкуль бярэцца ранняя сівізна?

logo
Здароўе дарослых
2 022
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Аднойчы раніцай, гледзячы на сябе ў люстэрка, ты разумееш, што жыццё ўжо ніколі не будзе ранейшым. Колькі ні адводзь позірк і ні суцяшай сябе тым, што гэта толькі аптычная ілюзія, выкліканая блікамі святла, – ніякія хітрыкі і апраўданні не зменяць сітуацыю ў корані. Гэта як кантрольная мяжа на дыстанцыі перад фінішам, абуральная і няўхільная. Імя ёй – сівы волас.

Па змаўчанні сівізна выклікае асацыяцыю са старасцю. Узрост тут сапраўды адыгрывае ключавую ролю. Але не заўсёды толькі ён. Часам сярэбраны пыл пакрывае галаву і ў 25 гадоў, і ў 20.

Якія прычыны правакуюць з'яўленне ранняй сівізны і сівізны наогул? Ці можа на месцы сівога воласа вырасці «каляровы»? Ці рэальна пасівець за ноч? Аб гэтым і многім іншым журналісту «Слушна» распавяла ўрач-дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансэра г.Мінска Святлана Якубоўская.

Чаму валасы сівеюць?

Колер валасоў залежыць ад якаснай працы меланацытаў – клетак, якія знаходзяцца ў валасяным фалікуле і сінтэзуюць асаблівы пігмент меланін. Меланін бывае 2-х відаў: эумеланін і феамеланін. Эумеланін адказвае за чорны і карычневы колер валасоў, а феамеланін – за светлыя адценні: шэры і жоўты. Меланін трапляе ў кератынацыты (клеткі, з якіх складаецца стрыжань воласа) і такім чынам «афарбоўвае» валасы. У залежнасці ад колькасці сінтэзаванага меланіну шавялюра мае той ці іншы колер.

З узростам актыўнасць меланацытаў падае, парушаецца працэс сінтэзу меланіну, адпаведна, валасы пачынаюць сівець.

 
Святлана Якубоўская
Урач-дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансэра г.Мінска
Але сівеюць не тыя валасы, якія ўжо выраслі: з іх пігмент сам па сабе і раптам нікуды не знікае. Пазбаўлены колеру волас расце ад кораня.

Дарэчы, паміж сівымі і абсалютна белымі валасамі ёсць розніца, хаця тыя і іншыя зрокава выглядаюць аднолькава і адрозніць іх візуальна немагчыма, кажа эксперт. Сівыя валасы ўсё-ткі ўтрымліваюць меланін, хаця і ў вельмі моцна разрэджаным выглядзе. А вось у белых валасах пігменту няма наогул, ніколькі.

 
Святлана Якубоўская
Урач-дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансэра г.Мінска
Як правіла, першыя сівыя валасы з'яўляюцца ўжо ва ўзросце 30-35 гадоў. Гэта нармальна. Адхіленнем ад нормы лічыцца сівізна раней за 30 гадоў альбо калі сівыя валасы з'яўляюцца адразу ў вялікай колькасці. Раней астатніх губляюць колер валасоў светласкурыя людзі, потым азіяты, яшчэ пазней – цемнаскурыя. Ёсць і іншая заканамернасць: спачатку сівізна з'яўляецца на скронях, затым на макаўцы. Патыліца сівее ў апошнюю чаргу.

У заходняй літаратуры шырокае распаўсюджанне атрымаў прынцып трох пяцідзясятак. Гэта значыць, прынята лічыць, што да 50-гадовага ўзросту 50% мужчын і жанчын маюць 50% сівых валасоў. Але гэта ўсярэдненая формула. Ранняе або больш позняе з'яўленне сівізны, яе інтэнсіўнасць могуць быць абумоўлены цэлым шэрагам прычын.

Прычыны ранняй сівізны

Прычыны ранняй сівізны

Добра, калі сівізна запазняецца. А калі, наадварот, прыходзіць, калі яе не чакалі? Што можа справакаваць заўчаснае пасівенне і як яго пазбегнуць?

1. Генетыка мае важнае значэнне. Калі ў родзе «прынята» рана сівець, высокая верагоднасць, што ўсім пакаленням давядзецца прыняць эстафету. Часам адгалоскі ранняга пасівення прыходзяць з далёкага мінулага – ад прапрадзедаў, пра якіх цяперашнія нашчадкі могуць не памятаць і толкам не ведаць.

2. Парушэнні ў рабоце шчытападобнай залозы і змены ў гарманальнай сферы займаюць другое месца сярод прычын ранняга пасівення.

 
Святлана Якубоўская
Урач-дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансэра г.Мінска
Шчытавідка ўвогуле ўнікальны орган, з парушэннямі ў рабоце якога звязаны многія станы, у тым ліку з'яўленне ранняй сівізны. Пацыенты часта кажуць: я рабіў УГД, у мяне ўсё добра. Але ўльтрагукавое даследаванне шчытападобнай залозы ў гэтым выпадку неінфарматыўнае. Прычына ў гармонах. Адпаведна, трэба глядзець і аналізаваць іх стан, гэта значыць, здаць аналіз крыві на гармоны.

Клінічна значныя гармоны: ТТГ (тырэатропны гармон), Т4 вольны (тыраксін) і АЦ да ТПА (антыцелы да тырэапераксідазе). Дысбаланс гэтых гармонаў можа правакаваць змены эндакрыннага статусу (гіпа-ці гіпертырыёз), развіццё мастапатыі, бясплоддзе. У гэтым шэрагу з'яўленне ранняй сівізны выглядае самым бяскрыўдным наступствам парушэнняў функцый шчытападобнай залозы. І радуе тое, што на яе можна ўплываць.

 
Святлана Якубоўская
Урач-дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансэра г.Мінска
Калі ёсць змены ў гарманальным статусе, абавязковая кансультацыя эндакрынолага. Прызначанае лячэнне дапаможа нармалізаваць працу шчытападобнай залозы, а заадно запаволіць ці нават спыніць на час рост сівых валасоў. Але трэба разумець, што сівым валасам, якія ўжо выраслі, колер гэта ўсё роўна не верне.

3. Харчаванне. Безумоўна, сам па сабе гэты фактар не выступае асноўным каталізатарам з'яўлення ранняй сівізны. Тым не менш, бедная, незбалансаваная ежа не лепшым чынам адаб'ецца на стане валасоў, уключаючы іх колер. Асабліва варта пазбягаць дэфіцыту такіх мікраэлементаў, як селен, медзь, жалеза і вітамінаў групы В.

 
Святлана Якубоўская
Урач-дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансэра г.Мінска
Ёсць даследаванні, што параамінабензойная кіслата (вітамін В10) пры рэгулярным прыёме можа запаволіць пасівенне валасоў. Яна ўваходзіць у склад вітамінных комплексаў, ёсць у дастатку ў такіх прадуктах, як шпінат, буры рыс, грыбы, вотруб'е. Але эфект дасягаецца на фоне дэфіцыту мікраэлементаў і вітамінаў. І пакуль мы прымаем вітаміны, эфект ёсць. Як толькі перасталі, праз нейкі час у большасці выпадкаў усё вяртаецца, як і было.

4. Правакаваць раннюю сівізну могуць таксама некаторыя лекавыя сродкі. Напрыклад, супрацьпухлінныя, супрацьмалярыйныя, прэпараты для лячэння аўтаімунных захворванняў (рэўматоіднага артрыту, сістэмнай чырвонай ваўчанкі). Яны могуць прыводзіць да парушэнняў сінтэзу меланіну і, адпаведна, пасівення.

5. Валасы могуць страціць колер ад уздзеяння на іх агрэсіўных рэчываў (напрыклад, пры афарбоўванні, абясколерванні). А таксама пры прамянёвай тэрапіі пад уздзеяннем іянізуючага выпраменьвання.

 
Святлана Якубоўская
Урач-дэрматавенеролаг Гарадскога клінічнага скурна-венералагічнага дыспансэра г.Мінска
А вось ад стрэсу валасы не сівеюць. Гэта даволі распаўсюджаны міф. Пасівець за адну ноч немагчыма. Стрэс сапраўды ўплывае на стан валасоў, але такім чынам, што яны пачынаюць выпадаць. Часам працэс выпадзення бывае адтэрмінаваным (напрыклад, праз 3-6 месяцаў пасля псіхатраўмуючай сітуацыі). Паколькі часавы прамежак даволі вялікі, людзі проста не звязваюць паміж сабой гэтыя падзеі.

Самае крыўднае тое, што ад стрэсу пакутуюць менавіта здаровыя валасы: яны першымі і масава пакідаюць галаву. Сівыя больш устойлівыя. Адпаведна, іх доля павялічваецца. Адсюль можа скласціся ўражанне, што чалавек рэзка пасівеў.

З той жа катэгорыі міфаў і тое, што брунеты больш схільныя да ранняй сівізны. На самай справе і брунеты, і бландзіны, і рудыя сівеюць прыкладна аднолькава. Проста на цёмных валасах «срэбра» прыкметней.

Мода на натуральнасць

Спецыфічнага лячэння сівізны не існуе. Пазбаўленыя колеру валасы можна часова «схаваць», афарбоўваючы іх стойкай фарбай, маскіруючы бальзамамі з адценнем або пудрай для валасоў. Але ў корані праблему сівых валасоў гэта не вырашыць, нават калі, прабачце за таўталогію, вырываць іх з коранем. З аднаго валасянога фалікула на працягу жыцця вырастае каля 30 валасоў, змяняючы адзін аднаго. І калі сінтэз меланіну парушаны, дык усе яны будуць сівымі.

Ці варта хвалявацца з-за ранняй сівізны і сівізны наогул, мы запыталіся ў крэатыўнага дырэктара салона прыгажосці бізнес-класа LSTUDIO і Школы стылю Лазарава Анатоля Лазарава.

 
Анатоль Лазараў
Крэатыўны дырэктар салона прыгажосці бізнес-класа LSTUDIO і Школы стылю Лазарава
У апошнія гады натуральная сівізна ў трэндзе, і гэты перыяд, на шчасце, яшчэ не прайшоў. Еўрапейцы, напрыклад, вельмі спакойна ставяцца да сівых валасоў і часта нават робяць на іх акцэнт у агульным вобразе. Нашы суайчыннікі больш стрыманыя ў гэтых адносінах і аддаюць перавагу даступным спосабам маскіраваць сівізну. Хаця і тут ёсць зрухі. Напрыклад, усё больш кліентаў нашага салона адмаўляюцца ад стойкага афарбоўвання, аддаюць перавагу модным стрыжкам і шампуням з адценнем, якія не змяняюць радыкальна колер, а падкрэсліваюць натуральную прыгажосць валасоў, напаўняюць іх высакародным бляскам. Адназначна, свежа і молада сівізна выглядае на кароткіх і сярэдняй даўжыні валасах. А вось ад доўгіх валасоў лепш адмовіцца. Але, галоўнае: здаровыя, дагледжаныя, няхай і сівыя валасы заўсёды глядзяцца больш выйгрышна і, калі хочаце, дорага, чым тыя, што напоўнены колерам, але страцілі бляск і сілу.

Матэрыялы на сайце bel.24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце bel.24health.by

2 0 22

Журналіст. Вышэйшая адукацыя. Сябра Беларускага саюза журналістаў. Стаж працы ў прафесіі – 20 гадоў. Беларуска. Нарадзілася ў г.Ганцавічы Брэсцкай вобласці. У 2001 годзе скончыла факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Журналістыка». Працавала спецыяльным карэспандэнтам аддзела эканомікі газеты «Беларуская ніва», аглядальнікам аддзела пісьмаў, аглядальнікам аддзела сацыяльных праблемаў газеты «Савецкая Беларусь» (зараз – «Выдавецкі дом «Беларусь сёння»). З 2016 года – карэспандэнт уласны аддзела інтэрнэт-праектаў РУП «Рэдакцыя газеты «Медыцынскі веснік». З 2000 года з'яўляецца сябрам Беларускага саюза журналістаў (БСЖ). У 2002 годзе стала лаўрэатам прэміі БСЖ за лепшую журналісцкую працу. У 2017 годзе – лаўрэатам прэміі БСЖ «Залатое пяро».
Глядзіце таксама