17.03.2021
17.03.2021

Соль і цукар – з хаты прэч! А вы да гэтага гатовыя?! :)

logo
Думкі ўслых
0 079
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Ужо які дзень у галаве круціцца то адно, то другое, пачутае падчас гутаркі з беларуска-расійскім герантолагам Кірылам Прашчаевым. Сам матэрыял чакае сваёй чаргі на напісанне. А вось думкі ўсё не даюць спакою. Як сказаць па-простаму, дык «калбасіць». Таму пішу тут, у блогу.

У спадзяванні атрымаць водгукі на публікацыю на нашых старонках інфармацыйнага партала «Здаровыя людзі» – у ФБ, «Аднакласніках», «УКантакце». Вы ж падзеліцеся сваімі думкамі і меркаваннямі, сябры?! Наконт ролі солі і цукру ў нашым жыцці? А таксама ўласным досведам іх спажывання альбо… выгнання са свайго жытла. 🙂

Прыгадваючы ўласнае савецкае дзяцінства, найперш узгадваю, як сярод іншага бацькі-філолагі турбаваліся пра нашае з братам агульнае развіццё. Да гэтага часу памятаецца выпісанае дзіцячым почыркам (праўда, па-руску): «Адлегласць ад Сонца да Месяца 150 мільёнаў кіламетраў». Альбо такое, актуальнае: «Соль і цукар – гэта белая смерць».

Але і соль, і цукар у нашым доме меліся. І гэта быў той час, калі, нягледзячы на ўсе папярэджанні, якраз-такі спажыванне яго не абмяжоўвалі. Прынамсі, у нашай сям’і і ў сем’ях маіх шматлікіх аднагодкаў, аднакласнікаў.

Цукар і соль без абмежаванняў.

Свае першыя 9 гадоў, як прыгадвала ўжо не раз, я з бацькамі, братам і бабуляй Ксеніяй пражыла ў вёсцы Клінок Чэрвеньскага раёна. Цукеркі былі тады дзівам дзіўным, халва ў бляшанцы – яшчэ большай рэдкасцю. І мы «даганяліся» чым? Правільна, цукрам! 🙂

Па-першае, так бы мовіць, афіцыйнае частаванне з рук бабулі было (а затым гатавалася самастойна) – батон, змочаны вадой і пасыпаны цукрам. Эх, смаката па тым часе! Ну прызнайцеся, што хтосьці з вас таксама гэта памятае!

Па-другое, маёй пяшчотнай любоўю ва ўзросце 5-6 гадоў (і я добра памятаю сябе такую) была аранжавая цукроўніца-цукарніца, звычайна насыпаная да краёў (чамусьці ў ёй зараз захоўваецца буйная соль, парадокс!). Ну, да таго часу насыпаная, пакуль мне ў рукі не трапляла. І як бы мяне ні ўшчувалі, як бы ні сварыліся і не спрабавалі падлавіць… Ну не хапала мне тады трох лыжачак цукру ў гарбаце! 🙂

Цукар у гарбату. Тры лыжачкі.

Добра памятаецца такі выпадак. У госці прыехаў з Магілёва дзядзька Лёша, мамін брат. Седзячы на печцы, ён чытаў нам з братам кніжку. У пэўны момант я з незалежным выглядам выйшла з дзіцячай спальні ў залу. Ага, для поўнага шчасця мне цукру не хапала. 🙂

І раптам… Голас дзядзькі замаўкае, я чую, як ён з печкі гопае на падлогу… Ну, дзядзька Лёша! Хіба ж падловіш, калі ўсё робіш так павольна?! Да таго часу, як ён зрабіў пару крокаў і апынуўся ў зале, я з тым жа незалежным выглядам нюхала жоўтыя «коцікі», якія стаялі ў вазе на падлозе.

Не ўбачыўшы нічога благога, але разумеючы, што справа ўсё ж нячыстая, для прафілактыкі дзядзька Лёша трасе пальцам перад маім носам і забірае да сябе на печку. Чытанне казкі працягваецца…

Яшчэ на пачатку 2000-х 2-3 лыжачкі цукру ў гарбату, а найчасцей – у каву заставаліся маёй нормай. І колькі ж тых кубачкаў было выпіта-перапіта падчас 13 гадоў працы ў чэрвеньскай рэдакцыі раённай газеты! Гэта ж колькі я цукру з’ела! Бр-р-р-р-р-р…

Калі, у які час, а галоўнае – чаму прыйшло ўсведамленне, што колькасць цукру ўсё ж трэба зніжаць, ужо і не ўзгадаю. Але, здаецца, шмат гадоў гэта ўжо нават не лыжачка на вялікі кубак, а палова лыжачкі. Магу зусім без цукру, але нясмачна. А хтосьці ў нас і ад трох лыжачак да гэтага часу не адмовіўся. 🙂 А я цяпер той напой і пакаштаваць нават не магу.

… Размаўляючы з Кірылам Прашчаевым пра асаблівасці харчавання, згодна ківаю галавой на дастатковае спажыванне кісламалочных прадуктаў, свежай гародніны і садавіны… Так, можна, трэба і варта змяніць свае прывычкі… Але што я чую далей?!

«У нашых хатах не павінна быць дзвюх рэчаў, – кажа мой суразмоўца. – Гэта солі і цукру. У мяне іх і няма».

Соль і цукар – пад забаронай.

Ба-бах! Выбух, феерверк! Гэта мая першая рэакцыя. 🙂

– Як – без солі?! А суп??? Ды яго без солі не з’ясі зусім!!!

– Ну і добра, значыць, меней з’ясце… Трэба шукаць штосьці іншае…

– Прыправы?! (гэта ўжо я з надзеяй).

– Можна і прыправы.

Ага, разважаю сама сабе. Прыправы – таксама хітрая рэч. Гэта ж яны павінны быць, вядома, самі без солі, без глутамату натрыю… Плавалі, ведаем! А ты яшчэ знайдзі такія ў нашай цьмутаракані. І нават калі на пакеце будуць усе неабходныя пазнакі… Прабачце, але я – чалавек недаверлівы. А як простаму спажыўцу праверыць, што іх там сапраўды няма?! Бо можна ж змяняць быка на індыка…

Пасля гэтай размовы прайшло ўжо некалькі дзён. І на чым я сябе лаўлю на кухні? Што стараюся ежу… як мага меней саліць падчас прыгатавання. Маўляў, гэта можна з’есці і недасоленым. І гэта таксама… Зрэшты, у мяне ўжо здаўна прывычка не падсаліваць прыгатаваную і пададзеную ежу. Нідзе і ніколі.

Не падсольваем прыгатаваную ежу.

І ўсё ж… Усё ж за соль ці не ва ўсе часы людзі былі гатовыя аддаць што заўгодна. У тым ліку і падчас вайны. Мне ў сувязі з гэтым прыгадваецца кніжка Івана Сяркова «Мы з Санькам у тыле ворага», якая ў дзяцінстве зрабіла на нас з братам незабыўнае ўражанне… Значыць, не маглі без солі людзі зусім.

Зрэшты, працяг тлумачэння, чаму солі і цукру не павінна быць у хаце, ведаеце? Бо яны ў дастатковай колькасці ўтрымліваюцца ў тых прадуктах харчавання, якія мы набываем у крамах. Норма ёсць! Арганізм не церпіць ад недахопу. Атрымліваецца, гэта усё – сапраўды толькі нашыя прывычкі?!

А як вы мяркуеце, шаноўныя сябры? Якія ў вас стасункі з соллю і цукрам? Вы гатовыя паказаць ім на дзверы?! 🙂

Матэрыялы на сайце bel.24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце bel.24health.by

0 0 79

Рэдактар сайта, журналіст, блогер. Вышэйшая філалагічная адукацыя.Нарадзілася ў вёсцы Клінок Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці. З 1980 года жыву ў г.Чэрвень.У 1996 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка (дыплом з адзнакай) па спецыяльнасці «беларуская мова і літаратура». З 2003 па 2005 год па ўласнай ініцыятыве вучылася дыстанцыйна ў Еўрапейскай школе карэспандэнцкага навучання, маю пасведчанне аб заканчэнні курсу «Журналістыка».У журналістыцы – з 2001 года. Працавала загадчыкам аддзела пісьмаў і масавай работы, журналістам у газеце «Раённы веснік» (г.Чэрвень), уласным карэспандэнтам абласной газеты «Мінская праўда» па Чэрвеньскім, Уздзенскім і Старадарожскім раёнах. Шмат гадоў актыўна супрацоўнічала з газетамі «Звязда», «Голас Радзімы», «Народная газета», «Беларуская ніва», «Беларуская лясная газета», часопісам «Гаспадыня». З 2018 года – рэдактар беларускай версіі сайта «Здаровыя людзі», журналіст, аўтар блога «Думкі ўслых».З’яўляюся адным з аўтараў-укладальнікаў кнігі «Памяць. Чэрвеньскі раён», кніг «Матери Минщины» (абласны праект), «С любовью к детям» (рэспубліканскі праект). Аўтар першага ў Беларусі касмічнага інтэрв’ю (Міжнародная касмічная станцыя-Зямля) з касманаўтам Раскосмасу, ураджэнцам г.Чэрвеня Алегам Навіцкім (газета «Звязда», 2013 г.).Аўтар блогу на платформе bloger.by. У 2018 годзе прызнаная пераможцай першага рэспубліканскага творчага конкурсу на лепшае асвятленне ў сродках масавай інфармацыі і сацыяльных сетках лясной тэматыкі і дзейнасці органа дзяржаўнага кіравання ў намінацыі «За прасоўванне лясной тэматыкі ў сацыяльных сетках». Узнагароджана Дыпломам Міністэрства лясной гаспадаркі.