30 Мая
30.05.2019

Вер вачам сваім. Пра што папярэджвае ксантэлазма

logo
Жыццё з анкалогіяй
2 0 33
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A
Сярод хваробаў, вядомых чалавецтву, можна вылучыць захворванні, якія «не баляць», не прыносяць дыскамфорту і па вялікім рахунку не ўплываюць на якасць жыцця. Тым не менш, пакідаць іх без увагі ні ў якім разе нельга. Пры ўсёй сваёй бяскрыўднасці яны, як правіла, з’яўляюцца індыкатарамі куды больш сур’ёзных паталагічных працэсаў у арганізме, нярэдка спалучаных з рызыкай для жыцця. Ксантэлазма – адзін з такіх папераджальных сігналаў.

Што такое ксантэлазма і пра якую небяспеку папярэджвае яе з’яўленне, журналіст інфармацыйнага партала Здаровыя людзі даведалася ў загадчыцы аддзялення мікрахірургіі №1 10-й гарадской клінічнай бальніцы г.Мінска Таццяны Варановіч.

Прычыны ўзнікнення ксантэлазмы і групы рызыкі

Ксантэлазма – дабраякаснае ўтварэнне, якое пашкоджвае скуру верхняга і ніжняга павека абодвух вачэй. Праяўляецца ксантэлазма спачатку адзінкавымі бляшкамі. Пры вялікай іх колькасці бляшкі могуць злівацца ў шырокія ўтварэнні жоўтага колеру рознай ступені інтэнсіўнасці – ксантому – і значна пагаршаць знешні выгляд чалавека. Акрамя візуальнай непрывабнасці, ксантэлазма ніяк сябе не выяўляе. Няма ні болю, ні свербу, ні лушчэння, ні якіх-небудзь іншых непрыемных адчуванняў.

 
Таццяна Варановіч
Загадчыца аддзялення мікрахірургіі №1 10-й ГКБ г.Мінска
З'яўленне ксантэлазмы часцей за ўсё звязана з метабалічнымі парушэннямі ў арганізме, у прыватнасці, з парушэннямі ліпіднага абмену. Кажучы простай мовай, халестэрын, які ва ўжытку называюць дрэнным, не праходзіць поўны цыкл абмену ў арганізме і адкладаецца (у выпадку з ксантэлазмой) на скуры павекаў. Гэтым тлумачыцца і колер новаўтварэння – ад бляклых да насычаных адценняў жоўтага. Гэта колер ліпідаў, малекул тлушчу. Хуткасць росту дабраякаснай пухліны вельмі індывідуальная. У кагосьці адзінкавыя бляшкі даволі хутка могуць перарасці ў шырокую ксантому. А ў кагосьці гэты працэс будзе доўжыцца гадамі.
Улічваючы асноўную прычыну ўзнікнення ксантэлазмы, вылучаюць групы рызыкі сярод людзей, схільных да яе. Да іх адносяцца:

  • людзі, старэйшыя за 45-50 гадоў;
  • жанчыны. Адзначана, што ксантэлазма часцей псуе знешнасць прадстаўніц прыгожага полу. Хаця падобныя выпадкі фіксуюцца і сярод мужчын;
  • людзі з хранічнымі захворваннямі, так ці інакш звязанымі з парушэннем тлушчавага абмену і дысфункцыяй метабалізму: цукровым дыябетам, атлусценнем, артэрыяльнай гіпертэнзіяй, захворваннямі шчытападобнай і падстраўнікавай залоз, печані і інш.

Дыягностыка і лячэнне ксантэлазмы

Дыягностыка ксантэлазмы не патрабуе вялікіх намаганняў. Зблытаць новаўтварэнне з іншай паталогіяй цяжка. Таму кваліфікаванаму афтальмолагу досыць візуальнага агляду, каб паставіць правільны дыягназ. Тым не менш, доктар прызначыць біяхімічны аналіз крыві, ліпідаграму, а таксама правядзе дыферэнцыяльную дыягностыку, каб выключыць злаякасны характар пухліны або (у выпадку з адзінкавымі бляшкамі) – закаркаванне потавых залоз.

Татьяна Воронович

 
Таццяна Варановіч
Загадчыца аддзялення мікрахірургіі №1 10-й ГКБ г.Мінска
Добрая навіна ў тым, што ксантэлазма (або ксантома, як стадыя развіцця захворвання) сама па сабе бяскрыўдная. І нават пры інтэнсіўным росце не зафіксавана ніводнага выпадку яе перараджэння ў злаякасную пухліну. Дрэнная тая, што таблетак ад ксантэлазмы няма. Адзіны метад лячэння – выдаленне ўтварэння.
Зараз існуе некалькі спосабаў пазбаўлення ад ксантэлазмы:

  • Лазернае лячэнне. Плюс гэтага метаду ў высокай дакладнасці выдалення пухліны з мінімальнай інвазіўнасцю, адсутнасці рубцоў, кароткіх тэрмінах рэабілітацыі.
  • Электракаагуляцыя. Працэс разбурэння бляшак уздзеяннем на іх высокачастотнага току. Перыяд гаення можа заняць да 2-х тыдняў, падчас якіх трэба забяспечыць адэкватны догляд за павекамі з ужываннем лекавых сродкаў.
  • Крыякаагуляцыя. Тлушчавае адкладанне літаральна замарожваецца вадкім азотам, руйнуючы структуру ўтварэння і спыняючы рост клетак.

Аднак гэтыя высокаэфектыўныя метады выдалення ксантэлазмы прымяняльныя ў выпадках, калі памер пашкоджанага ўчастка не перавышае 4-5 мм. Інакш спатрэбіцца хірургічнае выдаленне пухліны.

ксантелазма

Аперацыя праводзіцца пад мясцовым абязбольваннем і патрабуе накладання касметычных швоў, якія выдаляюць праз 7-10 дзён пасля ўмяшання. Пры поўным гаенні рубцы не застаюцца ці зусім незаўважныя. У перыяд аднаўлення неабходна берагчы вочы ад сонца і ўстрымлівацца ад наведвання салярыя. Ультрафіялет аказвае неспрыяльнае ўздзеянне, таму на месцы швоў могуць застацца пігментныя рубцы. Па гэтай прычыне выдаленне ксантэлазмы праводзяць, як правіла, у асенне-зімовы перыяд, калі няма актыўнага яркага сонца.

Часам ксантэлазма можа рэцыдываваць. Хаця і не часта, заўважае эксперт, але такое здараецца. Пры гэтым новыя ўтварэнні заўсёды пашкоджваюць новыя ўчасткі павек. Праблема ў тым, што выдаленне ксантэлазмы не ўплывае на глыбінныя прычыны яе з’яўлення. Гэта значыць, на тыя парушэнні абменных працэсаў у арганізме, якія справакавалі ўзнікненне і рост дабраякаснай пухліны.

Вочы не падманеш

 
Таццяна Варановіч
Загадчыца аддзялення мікрахірургіі №1 10-й ГКБ г.Мінска
Ксантэлазма – даволі распаўсюджаная з'ява. Але для сучасных людзей мае важнае значэнне тое, як яны выглядаюць, таму ад любых дэфектаў знешнасці яны імкнуцца сябе пазбавіць. Толькі ў нашым аддзяленні кожны тыдзень выконваюць 1-2 аперацыі па выдаленні ксантэлазмаў (ксантом). Тым не менш, многія пацыенты гадамі жывуць з імі, не адчуваючы асаблівых праблем.
Але, папярэджвае эксперт, нават калі тлушчавыя бляшкі не прыносяць клопатаў і не ўплываюць на самаацэнку іх уладальніка, ігнараваць сігналы, тым больш такія відавочныя, якімі арганізм дае ведаць пра сваё нездароўе, катэгарычна нельга.
 
Таццяна Варановіч
Загадчыца аддзялення мікрахірургіі №1 10-й ГКБ г.Мінска
Ксантэлазма сама па сабе не небяспечная. Але яна з'яўляецца індыкатарам таго, што адбываецца ўнутры арганізма. Бо пры метабалічных парушэннях «дрэнны» халестэрын можа адкладвацца ва ўнутраных органах, у сценках буйных крывяносных сасудаў, прыводзячы да атэрасклерозу і, адпаведна, павялічваючы рызыку ішэмічнай хваробы, інсульту ці інфаркту.
Таму пры выяўленні ксантэлазмы або ксантомы рэкамендавана здаць біяхімічны аналіз крыві і ліпідаграму, а пры адхіленнях у паказчыках – праверыць стан іншых органаў і буйных сасудаў, уключаючы брахіяцэфальныя і сасуды галаўнога мозгу. У 99% выпадкаў, на жаль, там таксама выяўляюцца паталагічныя змены, і тады спатрэбіцца дадатковае лячэнне.

Беражыце сябе і будзьце здаровымі!

Фота эксперта – Віталь Гіль.

Падпісвайцеся на наш канал у Telegram, групы ў Facebook, «УКантакце», у «Аднакласніках» – і будзьце ў курсе свежых навінаў! Толькі цікавыя відэа на нашым канале YouTube, далучайцеся!

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

2 0 33

Журналіст. Вышэйшая адукацыя. Сябра Беларускага саюза журналістаў. Стаж працы ў прафесіі – 20 гадоў. Беларуска. Нарадзілася ў г.Ганцавічы Брэсцкай вобласці. У 2001 годзе скончыла факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Журналістыка». Працавала спецыяльным карэспандэнтам аддзела эканомікі газеты «Беларуская ніва», аглядальнікам аддзела пісьмаў, аглядальнікам аддзела сацыяльных праблемаў газеты «Савецкая Беларусь» (зараз – «Выдавецкі дом «Беларусь сёння»). З 2016 года – карэспандэнт уласны аддзела інтэрнэт-праектаў РУП «Рэдакцыя газеты «Медыцынскі веснік». З 2000 года з'яўляецца сябрам Беларускага саюза журналістаў (БСЖ). У 2002 годзе стала лаўрэатам прэміі БСЖ за лепшую журналісцкую працу. У 2017 годзе – лаўрэатам прэміі БСЖ «Залатое пяро».
Глядзіце таксама