20.09.2022
20.09.2022

Яблык i вусень (казка)

logo
Адукацыя і выхаванне
0
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Расла ў садзе яблынька. Яна была маладзейшая за сваiх сябровак, але ў гэта лета ўжо песцiла свайго першынца — маленькi зялёны яблычак. I яе зусiм не засмучала, што ён адзiны, бо ведала: будуць мiнаць гады, яна падрасце і падужэе і калi-небудзь яе голле сагнецца да зямлi пад цяжарам мноства яблыкаў — яе дзетак.

А пакуль тое, яна жыла першым клопатам мацi: гайдала яблычак на сваiх галiнках, паiла салодкай ранiшняй расой. Яблычак рос, падстаўляючы сонцу свае яшчэ зялёныя бакi. Ён быў цiкаўны, хацеў бачыць усё, што рабiлася навокал. І яблынька, калi ён вельмi ўжо разгойдваўся  на галiнцы, ласкава ўшчувала яго:

— Не спяшайся, гарэза! Ты яшчэ малы i зялёны, а павiнен выспець, налiцца сокам.

Ды яблычак не надта рваўся са сваёй галiнкi. Прастору i cонца яму хапала, а што яшчэ патрэбна такой малечы?.. Ён і падрастаў паціху.

Вусень чуў усё, што казала яблынька свайму пестуну. Ён жыў непадалёк на кветцы дзьмухаўца, нiкога не чапаў, грэўся на сонцы i пра  нешта марыў… Але апошнiмi днямi яго характар прыкметна сапсаваўся. Вусень адчуваў нейкую незразумелую незадаволенасць жыццём, злосць i санлiвасць. Яго  так i падмывала зрабiць нешта гадзенькае, каб навакольны свет не здаваўся вельмі шчаслiвым. Ды што можа зрабiць такая казяўка? I ўласная нязначнасць раздражняла вусеня яшчэ больш.

Яблынька і вусень. Казка

Вось у такую нядобрую часiну яму на вочы трапiўся яблык.

— Вiсiць сабе таўстун, радуецца. Пачакай жа, вось я цябе … з’ем, — вусень на iмгненне завагаўся, ацэньваючы памеры яблыка, але жаданне атруцiць каму-небудзь жыццё перамагло. — Ну, не з’ем, дык пакусаю!  – i вусень рашуча накiраваўся да яблынькі. — Пакусаю, пакусаю, — падганяў ён сам сябе пагрозлівым мармытаннем.

У яблыка ад страху аж дыханне заняло. Тузануўся раз-другі, імкнучыся збегчы, выратавацца ад гэтага гнуткага зялёнага чарвяка, які марудна, але няўмольна набліжаўся. Ды маладая пімпачка надзейна трымалася за галінку. Яблык затрымцеў усімі сваімі семачкамі, што таіліся ў глыбіні яго цельца.

— Ратуйся! — шапнула яблынька і асцярожна падштурхнула яго ў густую лістоту, павярнуўшы да вусеня самым зялёным бокам.

Яблык і вусень

Яблыку пашанцавала: якраз ў гэты момант на шляху вусеню трапілася перашкода, адцягнуўшы ўвагу.

— Ну, пачакай! — раз’юшыўся вусень, ўбачыўшы, што яблык знік.

— Не ў неба ж ты паляцеў! — і вусень утаропіўся на дрэўца, аж у вачах зелена стала.

Ды дарэмна! Лісце і галінкі аказаліся надзейнай схованкай.

Караскацца по кожнай галінцы, перабіраючы лісточкі ў пошуках здабычы, яму не хацелася — пераважала стома, але і адступаць вусень не збіраўся.

— А-а, даражэнькі, я цябе аблогай вазьму. Падпільную, нікуды не дзенешся!

І вусень стаў мясцюрыцца на сухой галінцы, што ляжала непадалёк. А каб было зручней, сплёў сабе кокан і прыціх у ім. Некалькі хвілін ён яшчэ цешыў сябе ўяўленнем аб тым, як дабярэцца да яблыка і ўп’ецца ў яго гладкі бок. Але неўпрыкмет да вусеня падкраўся сон...

Міналі дні за днямі. Вусень ціхенька соп у сне, а яблык рос, наліваўся сокам. Ён стаў такім вялізным і чырвоным, што лісце яблынькі ўжо не магло засланіць яго ад зялёнага злыдня. І яблык з трывогай чакаў, што будзе далей.

Аднойчы ён пачуў, як нешта ў кокане лузнула і адтуль — вось дзіва! — выбраўся на свет сінякрылы матылёк. Ад неспадзёўкі яблык ажно войкнуў. А матылёк расправіў свае  прыгожыя лёгкія крыльцы, соладка пацягнуўся… і ўбачыў яблык. Як далекі сон успомніў матылёк, што калісьці быў вусенем і хацеў з’есці гэты вялізны сакавіты яблык.

— Але ж я цяпер не злосны вусень, а вясёлы прыгожы матылёк! І не маю жадання каго-небудзь крыўдзіць.

— Бывай здаровы, яблык!

матылёк

І матылёк узвіўся ў празрыстую сінь. Яблык уздыхнуў з палёгкай:

— Пранесла!

А да восені было яшчэ так далёка…

Вось так, мой дружа. Бывае, нешта не ладзіцца ў жыцці, табе самотна і няўтульна. І хочацца адпомсціць усяму свету за свае няўдачы. Успомні тады, што ў тваёй душы ёсць светлага і чыстага. Магчыма, твае намеры зменяцца.

Таксама чытайце і слухайце казкі аўтара:
Падарунак ад праменьчыка
Наяда марская*, або Услед за песняй
Выкраданне з бОльніцы

Матэрыялы на сайце bel.24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце bel.24health.by

0

Нарадзілася 24 лютага 1970 г. у в. Ідолта на Міёршчыне ў сям’і настаўнікаў. У 1985 г. скончыла Мілашоўскую васьмігодку, у 1987 г. Міёрскую СШ № 2. У 1993 годзе скончыла філалагічны факультэт БДУ, аддзяленне беларускай і рускай мовы і літаратуры. Рэалістка з аптымістычным ухілам. Ці аптымістка з рэалістычным светаўспрыняццем. Бывае, жыццё ўносіць свае карэктывы. Працую і жыву ў Мінску. Першая казка была надрукаваная ў газеце «Сцяг працы» (Міёрскі раён) ў 1986 г. Казкі гучалі ў радыёперадачы «Рамантыкі», друкаваліся ў дзіцячых часопісах «Вясёлка», «Островок», «Городской газете», зборніках серыі «Беларуская аўтарская казка»: «Чароўныя пацеркі», «Вежа міру», «Залаты талер» (выдавецтва «Мастацкая літаратура»), у зборніку «Блакітная кніга ў творах беларускіх пісьменнікаў» (выдавецтва «Літаратура і Мастацтва»), у зборніках серыі «Школьная Бібліятэка» – у «Зборніку апавяданняў для пазакласнага чытання вучняў пачатковай школы» і «Пакліч у госці сонца». У серыі «Казкі ХХI стагоддзя» ў 2008 г. выйшла кніга «Прыгоды маленькай Машынкі», у 2012г. – аўтарскі пераклад на рускую мову; у 2013 г. (у выдавецтве «Мастацкая літаратура») – казачная аповесць «Незабыўныя сустрэчы з авечкай Адэляй, або adeljastar@tut.by»; у 2015г. – «Атракцыёны для Вадзянікоў» – былі і небыліцы пра жыццё надводнае і падводнае». У 2016 г. яна намінаваная на прэмію Цёткі, увайшла ў шорт-ліст. 2016-2017г. – актыўны ўдзел у рэспубліканскім сацыяльным праекце «Чытаем па-беларуску з Velcom». Казкі і апавяданні друкуюцца ў часопісе «Верасень», «Бярозка», «Вясёлка», «Буся», «Качели», гучаць на радыёканале «Культура» ў перадачы «ДНК» (Дасціпныя. Нястомныя. Кемлівыя.). Асобныя казкі ўключаныя ў склад зборнікаў «Беларуская зіма», «Беларуская вясна», «Беларускае лета», «Беларуская восень» (выдавецтва «Мастацкая літаратура»), у зборнікі з серыі «Нашы сімвалы» – «Зубры-гаспадары», «Буслава айчына», «Валошка і васілёк» – працяг гісторый пра авечку Адэлю. У 2019 г. у выдавецтве «Беларусь» пабачыла свет кніга «Прынцэса Алівія і «жабіны вочкі», у 2020 – «Рыцар Квых і «жабіны вочкі». https://www.youtube.com/watch?v=ibBUfMLrMIU Дыяблог. Пра літаратуру. Госць – Наталля Бучынская