11.02.2022
11.02.2022

Як папярэдзіць падзенні ў сталых людзей. Распавядае герантолаг

logo
Здароўе дарослых
280 0 67
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

У сталых людзей падзенне можа скончыцца цяжкімі пашкоджаннямі і пераломамі. Падобныя выпадкі нярэдка заканчваюцца інваліднасцю, стратай магчымасці рухацца і нават смяротным зыходам. Самымі небяспечнымі, што часта цягнуць за сабой сур'ёзныя ўскладненні, з'яўляюцца чэрапна-мазгавыя траўмы, пераломы шыйкі сцягна, вывіхі суставаў, пашкоджанні пазваночніка.

Падзенні ў сталым узросце шмат у чым абумоўленыя зменамі ў стане здароўя: рознымі неўралагічнымі і саматычнымі паталогіямі, якія могуць стаць прычынай парушэння раўнавагі, пагаршэння зроку, а таксама ломкасці касцей. Пагаршае сітуацыю галалёд, няроўная паверхня, дрэннае асвятленне і г.д.

Як пазбегнуць падзенняў у сталым узросце? Якія меры засцярогі неабходна выконваць? Пра гэта распавяла галоўны пазаштатны герантолаг Міністэрства аховы здароўя, кіраўнік Рэспубліканскага геранталагічнага цэнтра (актыўнага даўгалецця) Людміла Жылевіч.

Прычыны падзенняў у сталых людзей

Прычыны падзенняў у сталых людзей

З узростам у чалавека назапашваецца шмат захворванняў, якія ў той ці іншай ступені ўплываюць на адчуванне раўнавагі. Гэта можа быць артэрыяльная гіпертэнзія, парушэнні слыху і зроку, праблемы з суставамі, узроставая дэфармацыя ступні.

Акрамя гэтага, адбываюцца змены ў працы вестыбулярнага апарата, ён ужо не можа ў поўнай меры выконваць сваю функцыю, а таксама развіваецца мышачная астэнія (слабасць), кагнітыўныя парушэнні.

 
Людміла Жылевіч
Галоўны пазаштатны герантолаг Міністэрства аховы здароўя, кіраўнік Рэспубліканскага геранталагічнага цэнтра (актыўнага даўгалецця)
Прыкладна 30-40% сталых людзей штогод пакутуюць у выніку падзенняў. З іх каля 30% выпадкаў заканчваюцца траўмай. Прыкладна 5% сярод гэтых выпадкаў – пераломы касцей (часцей – шыйка сцягна, косці запясця, чэрапна-мазгавыя траўмы, вывіхі суставаў, траўмы пазваночніка). Найбольш схільныя да рызыкі падзення – жанчыны.

Самыя частыя падзенні звязаныя:

  • з грэбаваннем правіламі бяспечнага перамяшчэння: нязручны абутак, няправільна падабраныя акуляры, адсутнасць дадатковых сродкаў перамяшчэння, напрыклад, кія;
  • з дрэнным уладкаваннем жылля, у прыватнасці, з няякасным пакрыццём падлогі. Гэта можа быць слізкае пакрыццё, невялікія дываны, якія слізгаюць па паверхні або заварочваюцца, раскіданыя правады на падлозе, высокія парогі, дрэннае асвятленне.

— Падзенні нярэдка адбываюцца падчас карыстання сталымі людзьмі ванным пакоем або прыбіральняй. Асабліва ў тых месцах, дзе ёсць высокія борцікі і слізкае пакрыццё, але няма спецыяльных поручняў.

  • Узроставыя змены апорна-рухальнага апарата, пагаршэнне зроку і захворванні сардэчна-сасудзістай сістэмы.

— Асабліва важна звярнуць увагу на рызыку падзенняў у людзей, якія схільныя да скачкоў артэрыяльнага ціску, а таксама з парушэннямі сардэчнага рытму. У гэтых выпадках трэба памятаць, што нельга рэзка ўставаць з ложка або рэзка змяняць становішча цела.

  • Змяненні псіхічнага стану чалавека ці прыём пэўных лекавых сродкаў. У гэтым выпадку прафілактыка падзенняў – стварэнне ўмоў для бяспечнага перамяшчэння.

Сталым людзям непажадана насіць мультыфакальныя лінзы, якія парушаюць глыбіннае ўспрыманне прасторы і кантрасную зрокавую адчувальнасць. Гэта перашкаджае своечасоваму выяўленню знешніх перашкодаў, што асабліва небяспечна пры хадзе па лесвіцы і ў незнаёмай абстаноўцы.

Калі падзенні звязаныя з прыёмам лекавых сродкаў, варта звярнуцца па кансультацыю да ўрача. Пры прызначэнні новых лекаў не лішнім будзе ўдакладніць у доктара пра пабочныя эфекты прэпарата і як яны могуць паўплываць на верагоднасць падзенняў. Не варта таксама ігнараваць правілы прыёму лекаў.

  • Парушэнні рэжыму харчавання, бедны рацыён таксама могуць прывесці да высокай рызыкі падзенняў.

У прыватнасці, гэта тычыцца людзей з нізкім індэксам масы цела. Дэфіцыт вітаміну D, да якога схільныя сталыя людзі, можа выклікаць парушэнні хады, мышачную слабасць, астэамаляцыю (характарызуецца недастатковасцю мінералізацыі касцяной тканкі) і астэапароз.

Як папярэдзіць падзенні ў сталых людзей

Якімі б ні былі фактары, якія могуць стаць прычынай падзення, іх важна і трэба ўлічваць, а таксама выкарыстоўваць усе сродкі, каб пазбегнуць гэтага.

Як папярэдзіць падзенні ў сталых людзей.

Некалькі практычных парадаў, якія дапамогуць прадухіліць падзенне:

  • рэгулярныя фізічныя нагрузкі ўмацуюць мышцы і косткі;
  • правядзіце інспекцыю свайго дома і прыбярыце рэчы, за якія можна зачапіцца, а таксама прадметы, якія замінаюць свабоднаму перамяшчэнню;
  • рэчы першай неабходнасці лепей захоўваць у лёгкадаступных месцах;
  • ванны пакой абсталюйце адмысловымі поручнямі, за якія ў выпадку неабходнасці можна хутка схапіцца або зручна трымацца;
  • не грэбуйце добрым асвятленнем памяшкання, асабліва гэта тычыцца вітальні  і лесвіцы;
  • калі вы прымаеце прэпараты, абавязкова спытайцеся ва ўрача пра іх уздзеянне на апорна-рухальны апарат ці на каардынацыю;
  • аддавайце перавагу зручнаму абутку, у зімовы час выбірайце абутак з няслізкай падэшвай;
  • калі ёсць неабходнасць, карыстайцеся артапедычнымі вусцілкамі, якія дапамогуць кампенсаваць статычную недастатковасць ступні;
  • пры няўстойлівасці хады выкарыстоўвайце кій або мыліцы.

Парады на кожны дзень для сталага чалавека

  • Не варта падымаць цяжкія рэчы. Не рабіце таго, што можа стаць прычынай напружання ў спіне.
  • Каб падняць з падлогі які-небудзь прадмет, непажадана нізка нахіляцца. Для гэтага варта прысесці і трымаць спіну роўна.
  • Калі вам неабходна дастаць прадметы, якія ляжаць высока, не варта станавіцца на крэсла або зэдлік. Гэта неапраўданая рызыка. Лепей папрасіце каго-небудзь дастаць вам гэтую рэч.
  • Акрамя гэтага, нельга рэзка мяняць становішча, напрыклад, хутка ўставаць, калі ляжыце. У такіх выпадках паніжаны артэрыяльны ціск не паспявае прыйсці ў норму, што прыводзіць да слабасці і, як магчымае следства, – да падзенняў.
  • Пажадана, каб уначы ў памяшканні тэмпература паветра была не ніжэйшай за 20°С. Доўгае знаходжанне ў халодным пакоі прыводзіць да зніжэння тэмпературы цела. Гэта, у сваю чаргу, можа стаць прычынай дрымотнасці і наступных падзенняў.
  • Рэгулярна правярайце зрок і абнаўляйце пры неабходнасці свае акуляры. Старыя і непадыходзячыя скажаюць прастору.
  • Пры дрэнных умовах надвор'я, напрыклад, пры галалёдзіцы, не варта лішні раз выходзіць на вуліцу.

— Падзенні – гэта пагроза незалежнасці сталага чалавека. Таму важна расказаць урачу пра гэты выпадак. Вельмі важна высветліць яго прычыну, каб папярэдзіць падзенні ў будучым.

Матэрыялы на сайце bel.24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце bel.24health.by

280 0 67

Нарадзілася і жыву ў Мінску. У 1995 годзе скончыла сталічную сярэднюю школу №168, затым паступіла ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт на факультэт журналістыкі. Пасля заканчэння вучобы ў 2000 годзе была размеркаваная ў Беларускае тэлеграфнае агенцтва (БелТА), дзе 8 гадоў прапрацавала спецыяльным карэспандэнтам аддзела палітычнай і сацыяльнай інфармацыі. У розныя гады асвятляла падзеі ў сферы навукі, культуры, адукацыі і аховы здароўя. У 2011 годзе перайшла ў прэс-службу Міністэрства аховы здароўя. Кола маіх абавязкаў уключала, у тым ліку арганізацыю сустрэчаў спецыялістаў са СМІ, складанне прэс-рэлізаў, забеспячэнне журналістаў інфармацыяй пра дзейнасць сферы аховы здароўя, а таксама падрыхтоўку аператыўных каментароў экспертаў і фарміраванне стужкі навінаў афіцыйнага сайта міністэрства. З 2017 года працую ўласным карэспандэнтам аддзела інтэрнэт-праектаў рэдакцыі газеты «Медыцынскі веснік». З'яўляюся аўтарам публікацый на інфармацыйным партале «Здаровыя людзі» і сайце для падлеткаў «Teenage.by».