21.03.2022
21.03.2022

Жанчынам на заметку: як клапаціцца пра сябе без пачуцця віны

logo
Здароўе дарослых
0 24
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Што робіць сярэднестатыстычны мужчына пасля працы? Правільна, адпачывае. А што робіць сярэднестатыстычная жанчына-маці пасля працы дома? Гатуе вячэру, бо трэба накарміць сям'ю. Уздыхае, што жыццё несправядлівае, але ўсе роўна гатуе.

А паспрабуйце толькі пазбавіць яе гэтай неабходнасці, і неўзабаве яна засумуе па сваёй ролі незаменнай гаспадыні, без ахвярнасці якой увесь сямейны ўклад, вядома, абрынецца ... Яна мае патрэбу ў тым, каб адчуваць сваю значнасць, але як гэта зрабіць па-іншаму, не ведае.

Пра тое, як клапаціцца пра сябе, не адчуваючы віны, «Слушна» распавяла псіхолаг-коуч Наталля Шэйбак.

Чаго хоча жанчына

«Яны без мяне ежу з халадзільніка не разагрэюць», – скардзяцца на сем'і многія жанчыны. А ў вачах гонар: вось я якая патрэбная, усім кірую, усё на мне трымаецца!

Жаночае пачуццё віны

Наталля Шэйбак:

— У жанчыну ўбудавана кнопка «Аддаваць», асабліва ў мам. Дзеці жывуць з кнопкай «Прымаць», а мужчыны, на мой погляд, больш збалансаваныя ў гэтым пытанні, – лічыць эксперт. – Так мы, жанчыны, хочам быць патрэбнымі, карыснымі, значнымі. Але важна задавальняць гэта запатрабаванне канструктыўна, выконваючы баланс браць-даваць. І спачатку трэба паклапаціцца пра сябе.

Але як клапаціцца пра сабе без пачуцця віны? Некаторыя думаюць, што важна клапаціцца пра сям'ю, блізкіх, а свае інтарэсы – як-небудзь потым: «Магчыма, калі я буду добра клапаціцца пра сваіх дзяцей і мужа, то і мне калі-небудзь штосьці перападзе». Але гэта не так.

Адна з ключавых біблейскіх запаведзяў абвяшчае: палюбі блізкага, як самога сябе. Калі мы не здольныя палюбіць сябе, то і кагосьці яшчэ любіць вельмі складана.

Ёсць яшчэ адзін закон узаемаадносін: як хочаш, каб з табой паступалі людзі, так і ты стаўся да іх. І тут адсылка да сябе: чаго ж Я хачу? Што МНЕ падабаецца?

Жаночая гармонія

Любоў да сябе ці эгаізм

Нас з дзяцінства вучаць, што эгаізм  –  гэта дрэнна. І сапраўды, гэта корань шматлікіх праблем ва ўзаемаадносінах. Але ў чым розніца паміж любоўю да сябе і эгаізмам? У кожнага ёсць патрэба ў павазе, прыняцці, у тым, каб быць любімым.

Дык вось, уменне задавальняць гэтыя патрэбы самастойна – і ёсць любоў да сябе: я ведаю, у чым маю патрэбу, і штосьці раблю для таго, каб папоўніць яе.

А эгаізм – гэта калі я патрабую, прад'яўляю прэтэнзіі ці нават проста чакаю, каб іншыя папоўнілі мае запатрабаванні.

І ў адным, і ў іншым выпадку ў цэнтры ўвагі знаходжуся я, але ёсць розніца паміж крыніцамі папаўнення маіх патрэб.

Пры гэтым важна разумець, што не ўсе запатрабаванні можна задаволіць самастойна.

Напрыклад, я маю патрэбу ў прыняцці. Усведамляючы свае моцныя і слабыя бакі, бачу: у адной сітуацыі павяла сябе нядобра, гэта мая слабасць узяла верх, значыць, тут трэба быць больш уважлівымі, а ў другой праявіла моцны бок характару, малайчына.

Такім чынам я прымаю сябе рознай, і няма праблемы, калі нешта пайшло не так. Абсалютна няма нагоды сябе вінаваціць, пакараць смерцю, дрэнна пра сябе думаць. Не! Я разумею, што ўсе людзі памыляюцца, і сабе таксама даю права на памылку.

Гэта не дае мне права патрабаваць ад іншых прымаць мяне такой, якая я ёсць. Усведамленне сваіх недахопаў  –  паказчык таго, што над імі трэба працаваць, каб не псаваць адносіны з іншымі людзьмі.

Наталля Шэйбак:

— Да прыкладу, я ведаю, што я запальчывая. І калі эмацыйна ўключаюся ў гутарку, мой тон голасу адразу падвышаецца, становіцца камандным. Гэта можа пакрыўдзіць прысутных, прывесці да няправільнага тлумачэння маіх намераў. Я разумею, што гэта не красіць мяне, і імкнуся быць уважлівай у падобных сітуацыях.

Некаторыя гавораць, што ўсе мінусы можна выправіць на плюсы. Але практыка паказвае, што ідэальных людзей не бывае. Не вядома ніводнага прыкладу, хто б старанна працаваў над сваімі мінусамі і стаў ідэальным ва ўсім. Праўда, некаторыя людзі думаюць, што дасягнулі дасканаласці, але гэта не з'яўляецца праўдай...

І вось калі мы прымаем сябе такімі, як ёсць, дык і іншых можам прымаць без умоў. Хваліць дзяцей за поспехі, радавацца за іх, не асуджаць, а падтрымліваць, дапамагаць спраўляцца са слабасцямі, калі нешта не атрымліваецца.

Клопат пра сябе

Як паклапаціцца аб сваіх патрэбах

Калі немагчыма папоўніць свае запатрабаванні самастойна і патрэбна дапамога іншага чалавека, неабходна папрасіць. Да прыкладу: «Калі ласка, з'ездзі са мной у бальніцу, мне неабходна твая падтрымка падчас абследавання, я вельмі хвалююся».

Будзе памылкай патрабаваць: «Ты павінен быць са мной там, адкладзі ўсе справы, таму што мне трэба, каб хтосьці быў побач». Гэта праява эгаізму. Папрасіць — значыць арганізаваць задавальненне сваёй патрэбы.

Наш эксперт перасцерагае:

Не прымайце як належнае адказ на вашыя патрэбы з боку блізкіх. Выкажыце ім падзяку, скажыце, як вы шануеце іх дапамогу і ўдзел.

Эгаізм таксама праяўляецца, калі мы не патрабуем, не прад'яўляем прэтэнзіі, але чакаем, калі муж ці дзеці здагадаюцца, што нам патрэбна дапамога ці ўвага. Здаецца, гэта так відавочна! Але яны не здагадваюцца... І што мы тады робім? Крыўдзімся.

Розніца паміж любоўю да сябе і эгаізмам у наяўнасці: як толькі вы пачынаеце крыўдзіцца, заводзіцца, накручваць сябе, збіраць прэтэнзіі, то ў вас пачынае выяўляцца эгаізм. А калі вы аналізуеце, шукаеце прычыну сваёй раздражняльнасці, верагодна, што здагадаецеся, якія з вашых патрэб засталіся незадаволеныя і прывялі да такога стану. Тады застанецца зразумець, аб чым можна папрасіць сваіх блізкіх, а што вырашыць самастойна.

Наталля Шэйбак:

— Да прыкладу, вельмі хочацца кветак. Што я магу зрабіць? Запатрабаваць у мужа, ці чакаць, калі сам здагадаецца (спойлер: не здагадацца), ці купіць сабе іх. Альбо магу патэлефанаваць мужу і сказаць: я такія кветкі прыгожыя бачыла ў краме каля дома! Жоўтыя рамонкі, уяўляеш? Дык яны мне ў душу запалі, увесь дзень пра іх думаю, ці можаш ты мне іх купіць?

Паверце, мужчынам значна прасцей жыць, калі мы гаворым пра тое, чаго нам хочацца, і чаго мы чакаем.

Жаночае пачуццё вины

Калі праяўляецца пачуццё віны

І вось грошы, якія маглі быць выдаткаваныя на дзіцячую цацку ці нешта карыснае для сям'і, сышлі на кветкі... Як не дакараць сябе за такое «марнатраўства»?

Давайце разбирацца, калі выяўляецца пачуццё віны.

  1. Калі мы думаем, што мы ва ўсім вінаватыя і ўсім абавязаныя. Калі ў вас ёсць устаноўка «я павінна, без мяне яны ніяк, на мне ўсё трымаецца», то пачуццё віны будзе прысутнічаць. Што з гэтым рабіць? Навучыце вашу сям'ю любіць сябе, каб яны маглі самі паклапаціцца пра сябе, не крыўдзіцца, не патрабаваць, не чакаць ад іншых. Тады атмасфера ў вашым доме зменіцца.
  2. Калі мы залежым ад чужога меркавання: што людзі падумаюць, што скажуць суседзі ці сваякі? Мне нельга купіць сабе новую кофтачку, у той час як муж ходзіць у адной і той жа кашулі... Дык вось, вы занадта высокай думкі пра сябе, калі думаеце, што людзі пра вас шмат думаюць. Як правіла, людзі больш за ўсё сканцэнтраваныя на сабе. Ёсць, вядома, зайздроснікі, плеткары, але гэта крайнасці.
  3. Калі мы пачынаем сябе шкадаваць. Паспрабуйце адказаць на пытанне: што дае вам гэтае самашкадаванне? Навошта яно патрэбна? Часта працуе такая ўстаноўка: «Я такая няшчасная, такая бедненькая, а яны ва ўсім вінаватыя». У наяўнасці імкненне перакласці віну: «Хатнія паступаюць са мной несправядліва, бацькі ў дзяцінстве мне чагосьці недадалі, шмат было кантролю, і вось я – ахвяра. А раз так, дык я не такая ўжо і дрэнная, гэта яны дрэнныя». З'яўляецца ўпэўненасць у сабе на фоне нядобрых навакольных.

Але гэта неканструктыўны шлях.

Займаючыся самашкадаваннем, мы трымаемся за мінулае, старыя траўмы, крыўды, і, увесь час пракручваючы гэтыя сітуацыі, яшчэ больш пачынаем шкадаваць сябе замест таго, каб палюбіць. Велізарная памылка – трымацца за мінулае, таму што цяпер трэба закладваць падмурак для будучыні.

Самашкадаванне

Прытча

Адзін малады чалавек зайздросціў мудрацу, да якога людзі прыходзілі па параду і якога вельмі паважалі. Юнак вырашыў даказаць усім, што стары не такі ўжо і мудры, і яму спакойна можна скласці канкурэнцыю. Ён вырашыў злавіць матылька на лузе, закрыць яго паміж далоняй і спытаць у мудраца: які матылёк у руках, жывы ці мёртвы? «Калі ён скажа, што мёртвы, то я адкрыю далоні, і ён паляціць, а калі скажа, што жывы, дык сцісну рукі, і  памрэ. І ўсе ўбачаць, хто з нас разумнейшы».

Але калі малады чалавек прыйшоў з гэтым да мудраца, той паглядзеў на яго і сказаў: «Усё ў тваіх руках»

І праўда: наш дабрабыт, клопат пра сябе, унутраная гармонія – у нашых уласных руках. Важна навучыцца самім клапаціцца пра сябе, не перакладаючы гэта на іншых. А калі маеце патрэбу ў дапамозе, то няма нічога ганебнага ў тым, каб папрасіць блізкіх паўдзельнічаць у вашых патрэбах. Не змогуць яны, дык зможа хтосьці яшчэ, галоўнае, памятаць, што чалавек — сам каваль свайго шчасця..

Матэрыялы на сайце bel.24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце bel.24health.by

0 24

У журналістыцы з 1999 года. Любімая тэма – чалавек, яго лёс. Упэўнена: толькі той матэрыял будзе жыць, які прапушчаны аўтарам праз сэрца, прачулы да апошняй коскі. Сухія ж, шаблонныя артыкулы не затрымаюцца ў памяці чытача, не паўплываюць на яго светаўспрыманне... Вельмі люблю сваю працу. Але штораз, паказваючы герою матэрыялу гатовы нарыс, хвалююся, быццам здаю важны іспыт: ці здолела зберагчы-перадаць словамі тое самае, асабістае? Ці адгукаецца душа на радкі? Цвёрда перакананая, што «маленькіх» людзей не бывае. Веру ў закон сеяння і жніва.
Глядзіце таксама